Mất ngủ là tình trạng phổ biến hiện nay, có thể gặp ở nhiều lứa tuổi và dễ kéo dài nếu không được can thiệp đúng cách. Bên cạnh điều chỉnh lối sống và điều trị theo chỉ định, châm cứu được xem là một phương pháp hỗ trợ hiệu quả, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ theo hướng an toàn và ít tác dụng phụ.
1. Mất ngủ ảnh hưởng gì đến sức khỏe?
Mất ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi, giảm tập trung, suy giảm hiệu suất học tập – làm việc mà còn làm tăng nguy cơ:
Rối loạn lo âu, căng thẳng, trầm cảm.
Suy giảm miễn dịch, dễ mắc bệnh lý hô hấp – tiêu hóa.
Tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng tim mạch.
Giảm chất lượng sống và nguy cơ lệ thuộc thuốc ngủ nếu tự ý dùng kéo dài.
2. Châm cứu hỗ trợ điều trị mất ngủ như thế nào?
Châm cứu tác động lên các huyệt vị phù hợp nhằm:
Giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng thần kinh.
Hỗ trợ điều hòa khí huyết, cải thiện tuần hoàn.
Cải thiện chất lượng giấc ngủ theo hướng dễ vào giấc, ngủ sâu hơn, giảm thức giấc giữa đêm.
Hạn chế tình trạng phụ thuộc thuốc ở một số người bệnh (khi được bác sĩ đánh giá và phối hợp điều trị phù hợp).
3. Khi nào nên cân nhắc điều trị mất ngủ bằng châm cứu?
Châm cứu thường được bác sĩ chỉ định hỗ trợ trong các trường hợp:
Mất ngủ do căng thẳng, lo âu, áp lực kéo dài.
Khó ngủ, ngủ không sâu, hay tỉnh giấc, dậy sớm.
Mất ngủ kèm đau mỏi cổ vai gáy, đau đầu, rối loạn tiêu hóa chức năng.
Người bệnh cần giải pháp hỗ trợ ít tác dụng phụ, hoặc muốn giảm dần việc dùng thuốc theo hướng dẫn chuyên môn.
4. Quy trình điều trị cần lưu ý
Người bệnh nên được thăm khám trước điều trị để xác định nguyên nhân mất ngủ và lựa chọn phác đồ phù hợp.
Châm cứu thường thực hiện theo liệu trình, không nên “làm 1–2 buổi rồi dừng” nếu muốn đạt hiệu quả rõ ràng.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phối hợp thêm các biện pháp hỗ trợ như: xoa bóp bấm huyệt, điện châm, hướng dẫn thư giãn, vệ sinh giấc ngủ.
5. Những việc cần làm để tăng hiệu quả điều trị
Để cải thiện mất ngủ bền vững, người bệnh nên phối hợp:
Ngủ đúng giờ, hạn chế ngủ ngày quá lâu.
Tránh cà phê, trà đặc, rượu bia vào chiều tối.
Không dùng điện thoại/máy tính sát giờ ngủ; ưu tiên thư giãn nhẹ (đọc sách, nghe nhạc êm).
Tập vận động vừa sức mỗi ngày, tránh tập nặng sát giờ ngủ.
Không tự ý dùng thuốc an thần/thuốc ngủ kéo dài khi chưa có chỉ định.
6. Khuyến cáo
Mất ngủ kéo dài trên 2–4 tuần, hoặc kèm các dấu hiệu như hồi hộp, khó thở, đau ngực, trầm buồn nặng, suy kiệt… cần đi khám để loại trừ các nguyên nhân thực thể và được điều trị đúng chuyên môn. Châm cứu là phương pháp hỗ trợ tốt, nhưng cần thực hiện tại cơ sở y tế và do người có chuyên môn thực hiện.