Trong điều trị hồi sức tích cực, việc sử dụng khí nén và máy thở là chỉ định sống còn. Tuy nhiên, đây cũng là "điểm nóng" thường xuyên bị xuất toán do cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất về việc bóc tách chi phí. Việc tuân thủ hướng dẫn tại Công văn 2348/BYT-KH-TC là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo minh bạch tài chính y tế.
Việc giám định chi phí khí y tế hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra hóa đơn mà còn đi sâu vào tính logic giữa thiết bị, loại giường điều trị và hồ sơ lâm sàng. Các bệnh viện cần nhận diện rõ các "bẫy" tính trùng để tránh những khoản xuất toán lớn.
1. Ranh giới giữa "Giá dịch vụ" và "Chi phí tách riêng"
Điểm mấu chốt trong Công văn 2348/BYT-KH-TC và các quy định liên quan là việc xác định cấu thành giá. Nhiều cơ sở y tế thường mắc sai lầm khi tách riêng tiền khí nén để thu thêm trong các trường hợp sau:
Tính trùng vào giá ngày giường: Theo Thông tư 22/2023/TT-BYT, giá ngày giường bệnh hồi sức tích cực (ICU) hoặc giường cấp cứu đã kết cấu chi phí điện, nước và vật tư tiêu hao cơ bản, bao gồm cả khí y tế thông thường. Việc kê thêm tiền khí nén khi bệnh nhân nằm các loại giường này mà không có kỹ thuật đặc biệt đi kèm sẽ bị coi là tính trùng.
Nhầm lẫn đơn vị tính: Việc áp sai đơn vị tính (theo giờ, theo ca hoặc theo lít) không thống nhất với danh mục đấu thầu và định mức kinh tế kỹ thuật của dịch vụ kỹ thuật (DVKT) đi kèm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến lỗi giám định.
2. Sự tương thích giữa thiết bị thực tế và bảng kê tài chính
Một rủi ro xuất toán "đỏ" mà các bệnh viện thường gặp phải liên quan đến đặc tính kỹ thuật của máy móc:
Máy thở có turbine tự tạo khí nén: Nhiều dòng máy thở hiện đại có khả năng tự tạo khí nén mà không cần nguồn khí trung tâm. Nếu bệnh nhân sử dụng loại máy này nhưng bệnh viện vẫn kê chi phí "Khí nén trung tâm", cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ xuất toán 100% dựa trên mã hiệu máy (
MA_MAY) đã đăng ký.Mâu thuẫn hồ sơ lâm sàng: Thời gian thanh toán khí nén phải khớp tuyệt đối với thời gian sử dụng máy thở ghi trong phiếu theo dõi hô hấp và diễn biến bệnh án. Mọi sự sai lệch về mặt thời gian (như tiền khí nén tính 24/24 nhưng y lệnh thở máy chỉ có 12 giờ) đều bị coi là dữ liệu không xác thực.
3. Giải pháp quản trị chống xuất toán bền vững
Để tối ưu hóa quy trình và đảm bảo an toàn pháp lý, các chuyên gia quản lý y tế đề xuất 3 giải pháp trọng tâm:
Thiết lập ma trận logic trên hệ thống HIS: Cấu hình phần mềm tự động chặn hoặc phát cảnh báo khi bác sĩ chỉ định khí nén cho các loại giường đã bao gồm phí khí y tế. Chỉ cho phép kê khí nén khi có mã DVKT "Thở máy" đi kèm và máy đó thuộc diện cần nguồn khí ngoài.
Số hóa Phiếu theo dõi hô hấp: Yêu cầu điều dưỡng cập nhật thời gian bắt đầu và kết thúc thở máy trực tiếp trên bệnh án điện tử. Hệ thống sẽ tự động tính toán lượng khí tiêu thụ dựa trên thông số kỹ thuật, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.
Hậu kiểm danh mục trang thiết bị: Phòng Vật tư và Kế hoạch tổng hợp cần rà soát lại toàn bộ tính năng của các dòng máy thở đang sử dụng để khai báo chính xác trên cổng giám định, tránh việc áp mã khí nén cho các máy không tiêu thụ khí trung tâm.
Việc quản lý chặt chẽ chi phí khí nén và máy thở không chỉ giúp bệnh viện tránh được những tổn thất tài chính mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp trong quản trị lâm sàng, hướng tới sự hài lòng của người bệnh và sự bền vững của quỹ BHYT.