Bệnh mắt Basedow (Graves' Ophthalmology) là một bệnh lý tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công các mô cơ và mỡ sau nhãn cầu. Điều này dẫn đến tình trạng viêm, sưng tấy và đẩy nhãn cầu ra phía trước, gây nên hiện tượng lồi mắt đặc trưng.
1. Dấu hiệu nhận biết bệnh lý mắt Basedow
Bệnh thường biểu hiện ở cả hai mắt (có thể không đều) với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng:
Giai đoạn sớm: Cảm giác cộm, xốn như có cát trong mắt, chảy nước mắt thường xuyên và nhạy cảm với ánh sáng.
Giai đoạn tiến triển: Mi mắt sưng nề, co rút mi (trợn mắt), lồi mắt rõ rệt.
Giai đoạn nặng: Song thị (nhìn đôi) do liệt cơ vận nhãn, loét giác mạc do mắt không nhắm kín được, và nguy hiểm nhất là chèn ép dây thần kinh thị giác gây mất thị lực.
2. Quy trình kiểm soát và điều trị
Việc điều trị cần sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ Nội tiết và bác sĩ Nhãn khoa.
Điều trị nội khoa ổn định tuyến giáp
Đây là bước tiên quyết. Việc duy trì nồng độ hormone tuyến giáp trong ngưỡng bình thường giúp giảm mức độ trầm trọng của biến chứng mắt.
Lưu ý đặc biệt: Tuyệt đối không hút thuốc lá. Thuốc lá làm tăng nguy cơ lồi mắt lên gấp nhiều lần và làm giảm hiệu quả của các phương pháp điều trị.
Điều trị tại chỗ cho mắt
Dùng thuốc nhỏ mắt: Sử dụng nước mắt nhân tạo để giữ ẩm giác mạc, tránh khô và loét.
Đeo kính râm: Bảo vệ mắt khỏi tia UV, bụi bẩn và giảm tình trạng chói sáng.
Tư thế ngủ: Kê cao đầu khi ngủ để giảm tình trạng tích tụ dịch gây sưng nề vùng mắt.
Can thiệp chuyên sâu
Liệu pháp Corticosteroid: Dùng liều cao (đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch) trong giai đoạn viêm cấp tính để giảm sưng nề và bảo vệ thị lực.
Xạ trị hốc mắt: Sử dụng tia xạ liều thấp để làm giảm tình trạng viêm tổ chức sau nhãn cầu.
Phẫu thuật: Thực hiện khi bệnh đã ổn định nhưng để lại di chứng (phẫu thuật giải áp hốc mắt, phẫu thuật chỉnh hình cơ vận nhãn hoặc chỉnh hình mi mắt).
3. Các biện pháp phòng ngừa biến chứng nặng
Tầm soát định kỳ: Bệnh nhân Basedow cần đi khám mắt ngay cả khi chưa thấy triệu chứng lồi rõ rệt.
Bỏ thuốc lá hoàn toàn: Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu có thể thay đổi được.
Bổ sung Selenium: Theo chỉ định của bác sĩ, Selenium có thể giúp cải thiện tình trạng mắt ở mức độ nhẹ và trung bình.
Kiểm soát stress: Căng thẳng có thể làm trầm trọng thêm các đợt cấp của bệnh Basedow.