Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, khi đã lên cơn gần như không thể cứu chữa. Do đó, việc xử trí đúng ngay từ những phút đầu tiên sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào, liếm vào vùng da tổn thương có ý nghĩa quyết định trong phòng bệnh.
1. Nhận biết các tình huống nguy cơ lây bệnh dại
Người dân cần coi là có nguy cơ và phải xử trí kịp thời khi gặp một trong các tình huống sau:
Bị chó, mèo cắn hoặc cào gây trầy xước, chảy máu.
Bị động vật liếm vào vết thương hở hoặc niêm mạc (mắt, mũi, miệng).
Nước bọt của động vật nghi dại tiếp xúc với vùng da đang trầy xước.
Bị động vật không rõ nguồn gốc, thả rông hoặc không theo dõi được cắn, cào.
2. Sơ cứu tại chỗ – bước bắt buộc
Ngay sau khi bị cắn hoặc cào, cần thực hiện ngay các biện pháp sau:
Rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục tối thiểu 15 phút.
Sau khi rửa, có thể sát khuẩn vết thương bằng dung dịch sát khuẩn thông dụng nếu có.
Không băng kín vết thương, trừ trường hợp chảy máu nhiều cần ép cầm máu tạm thời.
Nếu vết thương sâu hoặc chảy máu nhiều, cần đến cơ sở y tế ngay sau sơ cứu ban đầu.
3. Những biện pháp xử trí sai cần tuyệt đối tránh
Người dân không được thực hiện các cách xử trí không đúng sau đây:
Không đắp lá, rắc thuốc bột, bôi hóa chất hoặc các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương.
Không nặn bóp, chích rạch hoặc tự xử lý vết thương tại nhà.
Không chủ quan chờ theo dõi vài ngày rồi mới đi tiêm khi đã có vết cắn, cào nghi ngờ.
4. Đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng
Sau sơ cứu, người bị cắn hoặc cào cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và chỉ định:
Tiêm vắc xin phòng bệnh dại theo đúng phác đồ.
Trường hợp nguy cơ cao sẽ được chỉ định tiêm huyết thanh kháng dại theo hướng dẫn chuyên môn.
Đồng thời được xem xét tiêm phòng uốn ván và điều trị nhiễm trùng vết thương nếu cần thiết.
5. Theo dõi con vật và cung cấp thông tin
Nếu là chó, mèo nuôi tại nhà, cần nhốt và theo dõi theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Khi đến khám, người bị cắn cần cung cấp đầy đủ thông tin cho nhân viên y tế, bao gồm:
Thời điểm bị cắn hoặc cào.
Vị trí và mức độ vết thương.
Tình trạng tiêm phòng của con vật và các biểu hiện bất thường nếu có.
Lưu ý: Không vì thấy con vật “chưa có biểu hiện bất thường” mà trì hoãn việc đi tiêm phòng khi đã có vết thương nghi ngờ.
6. Khuyến cáo phòng bệnh dại trong cộng đồng
Chó, mèo nuôi cần được tiêm phòng dại đầy đủ, không thả rông và phải rọ mõm khi ra nơi công cộng.
Tránh tiếp xúc, trêu chọc động vật lạ; hướng dẫn trẻ em không chơi đùa với chó, mèo không được kiểm soát.
Khi phát hiện động vật nghi mắc bệnh dại, cần báo ngay cho cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.
7. Thông điệp cần ghi nhớ
Rửa vết thương kỹ – đến cơ sở y tế sớm – tiêm phòng đúng và đủ lịch là ba nguyên tắc quan trọng nhất để phòng bệnh dại sau khi bị động vật cắn hoặc cào.