Trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp và giảm đau, việc phối hợp thuốc là cần thiết. Tuy nhiên, việc kê đơn đồng thời hai hoặc nhiều loại thuốc cùng nhóm giảm đau kháng viêm không Steroid (NSAIDs) không những không tăng hiệu quả điều trị mà còn làm tăng gấp đôi nguy cơ tác dụng phụ lên hệ tiêu hóa và thận. Đây là lỗi phổ biến bị hệ thống giám định tự động "gắn cờ" và xuất toán hoàn toàn chi phí thuốc thứ hai.
1. Nguyên tắc sử dụng thuốc kháng viêm NSAIDs
Theo Dược thư Quốc gia và các hướng dẫn điều trị chuẩn, việc sử dụng đồng thời các thuốc trong nhóm NSAIDs là một trong những tương tác thuốc cần tránh hàng đầu.
Nội dung: Các hoạt chất phổ biến như Ibuprofen, Diclofenac, Celecoxib, Meloxicam, Naproxen... đều có chung cơ chế ức chế enzym COX.
Quy định: Trong một đơn thuốc (ngoại trú) hoặc một ngày điều trị (nội trú), chỉ được phép sử dụng duy nhất một loại thuốc thuộc nhóm NSAIDs.
2. Nguy cơ xuất toán từ lỗi kê đơn trùng lặp hoạt chất
Hệ thống giám định điện tử của BHXH đã thiết lập bộ lọc mã hóa theo nhóm dược lý. Khi dữ liệu XML được đẩy lên, hệ thống sẽ tự động quét các mã hoạt chất có cùng nhóm điều trị.
Lỗi kê trùng nhóm: Ví dụ, bác sĩ kê đơn vừa có Meloxicam (viên) vừa có Diclofenac (ống tiêm) hoặc phối hợp giữa một loại NSAIDs truyền thống với một loại ức chế chọn lọc COX-2 (như Celecoxib). Ngay lập tức, hệ thống sẽ báo lỗi "Kê đơn trùng lặp nhóm dược lý".
Hệ quả: Toàn bộ chi phí của loại thuốc thứ hai (thường là thuốc có giá thành cao hơn hoặc kê sau) sẽ bị xuất toán 100%. Ngoài ra, đơn vị còn phải giải trình về tính an toàn trong điều trị khi để xảy ra lỗi phối hợp thuốc gây nguy hiểm cho bệnh nhân.
3. Ngăn chặn nguy cơ xuất toán cho đơn vị
Để đảm bảo an toàn cho người bệnh và tránh thất thoát tài chính do lỗi kê đơn, các cơ sở y tế cần thực hiện các giải pháp sau:
Thiết lập tính năng "Chặn trùng lặp" trên phần mềm HIS: CNTT cần phối hợp với khoa Dược cài đặt quy tắc chặn cứng trên phần mềm kê đơn. Khi bác sĩ vô tình chọn loại NSAIDs thứ hai cho cùng một bệnh nhân, phần mềm phải hiển thị cảnh báo đỏ và không cho phép ký đơn nếu không xóa bỏ một trong hai loại.
Tăng cường vai trò của Dược sĩ lâm sàng: Dược sĩ lâm sàng cần thường xuyên giám sát các đơn thuốc nội trú và ngoại trú trên hệ thống. Đặc biệt lưu ý các đơn thuốc phối hợp giữa chuyên khoa Xương khớp và các chuyên khoa khác để tránh tình trạng "kê chồng" thuốc giảm đau.
Đào tạo và cập nhật danh mục nhóm thuốc: Cần cung cấp cho các bác sĩ danh mục phân nhóm các hoạt chất NSAIDs đang có tại bệnh viện. Việc nắm rõ các thuốc có cùng cơ chế tác dụng sẽ giúp bác sĩ chủ động trong việc lựa chọn loại thuốc tối ưu nhất, tránh các sai sót hành chính nhưng gây hệ quả kinh tế lớn.