Ngày 18/12/2015, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã lần đầu tiên thực hiện thành công kỹ thuật thay đĩa đệm cột sống thắt lưng nhân tạo do ê-kíp bác sĩ Việt Nam trực tiếp triển khai. Đây được xem là bước tiến quan trọng của phẫu thuật cột sống Việt Nam, mở ra hướng điều trị hiện đại, giúp người bệnh bảo tồn tối đa chức năng vận động.
1. Tình trạng bệnh nhân trước phẫu thuật
Người bệnh là nữ, trên 40 tuổi, quê Ninh Bình, có tiền sử đau cột sống thắt lưng kéo dài suốt 15 năm (từ năm 2000). Trong thời gian dài, bệnh nhân đã điều trị nội khoa tại nhiều cơ sở y tế, kể cả các phương pháp can thiệp như tiêm trực tiếp vào đĩa đệm nhiều ngày liên tiếp, tuy nhiên tình trạng không cải thiện.
Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định đĩa đệm thắt lưng bị hư hỏng hoàn toàn, mất chức năng, gây đau dữ dội lan xuống hai chân, có thời điểm người bệnh không thể đi lại và sinh hoạt bình thường.
2. Ca phẫu thuật thay đĩa đệm nhân tạo
Ca phẫu thuật được thực hiện trong khoảng 2 giờ đồng hồ. Thay vì sử dụng phương pháp cố định cột sống như trước đây, ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành thay đĩa đệm nhân tạo, giúp bảo tồn khả năng vận động sinh lý của cột sống.
Đặc biệt, để tiếp cận vị trí tổn thương, các bác sĩ phải đi từ đường ổ bụng, đòi hỏi kỹ thuật cao và sự thận trọng tuyệt đối nhằm tránh tổn thương các tạng và mạch máu lớn trước khi tiếp cận cột sống thắt lưng.
3. Ưu điểm của kỹ thuật thay đĩa đệm nhân tạo
So với phương pháp cố định cột sống truyền thống, kỹ thuật thay đĩa đệm nhân tạo mang lại nhiều lợi ích rõ rệt:
Bảo tồn vận động: Người bệnh vẫn có thể cúi, ngửa, nghiêng và vận động linh hoạt gần như bình thường;
Tránh “hội chứng đĩa đệm kế cận”: Phẫu thuật cố định cột sống thường làm tăng áp lực lên các đĩa đệm liền kề, khiến chúng dễ thoái hóa sau 1–2 năm. Đĩa đệm nhân tạo giúp hạn chế tình trạng này;
Cải thiện chất lượng sống: Giảm đau rõ rệt, giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
4. Chi phí và ý nghĩa chuyên môn
Tại thời điểm năm 2015, chi phí cho một ca thay đĩa đệm nhân tạo khoảng 50 triệu đồng. Dù khi đó chưa được bảo hiểm y tế thanh toán, mức chi phí này vẫn thấp hơn 6–7 lần so với việc thực hiện kỹ thuật tương tự tại Singapore hoặc Hàn Quốc.
Do chi phí còn cao và yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt, phương pháp này chỉ được chỉ định cho những bệnh nhân có đĩa đệm hư hỏng hoàn toàn, xẹp đĩa đệm gây đau kéo dài, mất khả năng lao động và sinh hoạt.
Việc Bệnh viện Việt Đức làm chủ và triển khai thành công kỹ thuật thay đĩa đệm cột sống thắt lưng nhân tạo đã khẳng định trình độ chuyên môn của phẫu thuật cột sống Việt Nam, đồng thời mở ra thêm cơ hội điều trị hiện đại cho người bệnh trong nước, giảm phụ thuộc vào điều trị ở nước ngoài.