Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng vừa ghi nhận một ca cấp cứu hồi sinh ngoạn mục cho bệnh nhân bị ngừng tuần hoàn do nhồi máu cơ tim cấp. Nhờ triển khai kịp thời các biện pháp hồi sức chuyên sâu kết hợp kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy, bệnh nhân đã được cứu sống và phục hồi thần kinh gần như hoàn toàn, vượt qua tiên lượng tử vong rất cao.
20 phút sinh tử trong cấp cứu ngừng tuần hoàn.
Bệnh nhân L.V.H. (60 tuổi, trú tại Hải Phòng) được đưa vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch sau cơn đau thắt ngực dữ dội. Trên đường đến viện, bệnh nhân rơi vào tình trạng ngừng tim, ngừng thở, cơ thể tím tái. Đáng chú ý, thời gian tim ngừng đập hoàn toàn trước khi được ép tim (thời gian “no-flow”) kéo dài khoảng 10 phút – ngưỡng thời gian khiến nguy cơ tổn thương não không hồi phục tăng rất cao.
Ngay khi tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu, ê-kíp y tế đã khẩn trương triển khai quy trình hồi sức tim phổi nâng cao, bao gồm ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện và đặt ống nội khí quản. Sau khoảng 5 phút nỗ lực, tim bệnh nhân đập trở lại, tuy nhiên tình trạng huyết động vẫn rất không ổn định, đồng tử giãn, huyết áp tụt sâu và men tim tăng cao.
Hạ thân nhiệt chỉ huy – “chìa khóa” bảo vệ não sau ngừng tim.
Nhận định nguy cơ tổn thương não sau ngừng tuần hoàn rất lớn, các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực đã kích hoạt kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy – một trong những biện pháp hồi sức chuyên sâu hiện đại nhằm bảo vệ não.
Theo đó, thân nhiệt bệnh nhân được hạ xuống mức khoảng 34°C và duy trì liên tục trong 36 giờ. Trạng thái “ngủ đông” nhân tạo này giúp giảm nhu cầu chuyển hóa của tế bào não, hạn chế phù não và ngăn chặn các phản ứng tổn thương thứ phát xảy ra sau khi tuần hoàn được tái lập. Song song với đó, bệnh nhân được lọc máu liên tục và sử dụng thuốc vận mạch liều cao dưới sự theo dõi chặt chẽ.
Phục hồi thần kinh và xử trí triệt để nguyên nhân tim mạch.
Sau 24 giờ điều trị bằng hạ thân nhiệt chỉ huy, tri giác bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Đến ngày thứ 5, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo, có thể cai máy thở và rút ống nội khí quản, không ghi nhận di chứng thần kinh nặng.
Khi tình trạng ổn định, bệnh nhân được chuyển sang Khoa Tim mạch can thiệp để xử trí nguyên nhân. Kết quả chụp mạch vành cho thấy bệnh nhân bị hẹp khoảng 90% động mạch vành phải – nguyên nhân trực tiếp gây nhồi máu cơ tim dẫn đến ngừng tuần hoàn. Các bác sĩ đã tiến hành đặt stent kịp thời, giúp tái thông mạch vành và phòng ngừa tái phát biến cố tim mạch.
Ý nghĩa của kỹ thuật hạ thân nhiệt trong hồi sức cấp cứu.
Theo ThS.BS Đặng Quang Chung, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực, ngừng tuần hoàn ngoại viện luôn là thách thức lớn trong hồi sức cấp cứu. Ngay cả khi tái lập được nhịp tim, việc bảo vệ và phục hồi chức năng não vẫn là yếu tố quyết định tiên lượng sống còn của người bệnh. Việc làm chủ kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy đã mở ra cơ hội sống và phục hồi chất lượng sống tốt hơn cho những bệnh nhân ở ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.