Xét nghiệm tại chỗ (Point-of-Care Testing - POCT) là những xét nghiệm được thực hiện ngay gần bệnh nhân, tại giường bệnh hoặc phòng khám, giúp có kết quả ngay lập tức mà không cần gửi mẫu về phòng xét nghiệm trung tâm. Trong các tình huống cấp cứu hoặc hồi sức, POCT là "chìa khóa" giúp bác sĩ đưa ra những quyết định điều trị mang tính sinh tử chỉ trong vài phút.
1. Các loại xét nghiệm POCT phổ biến
Hiện nay, bệnh viện triển khai đa dạng các loại hình xét nghiệm tại chỗ nhằm tối ưu hóa quy trình chăm sóc:
Khí máu và Điện giải: Đánh giá tình trạng suy hô hấp và rối loạn nội môi trong vài giây.
Đường huyết mao mạch: Theo dõi sát sao lượng đường trong máu cho bệnh nhân tiểu đường hoặc bệnh nhân nặng.
Đông máu (PT/INR, ACT): Kiểm soát liều thuốc chống đông ngay trong phòng mổ hoặc can thiệp tim mạch.
Các dấu ấn tim mạch (Troponin, NT-proBNP): Sàng lọc nhanh nhồi máu cơ tim cấp và suy tim tại phòng cấp cứu.
Tầm soát bệnh truyền nhiễm: Test nhanh cúm, sốt xuất huyết, hoặc các bệnh lây truyền khác.
2. Quy trình Quản lý chất lượng nghiêm ngặt
Để đảm bảo kết quả POCT có giá trị tương đương với xét nghiệm tại phòng trung tâm, bệnh viện áp dụng quy trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế:
Đào tạo và Cấp phép: Chỉ những nhân viên y tế (bác sĩ, điều dưỡng) đã qua đào tạo và được cấp chứng chỉ sử dụng thiết bị POCT mới được phép thực hiện xét nghiệm.
Kiểm chuẩn định kỳ (QC): Các thiết bị POCT phải được chạy mẫu kiểm chuẩn hàng ngày hoặc trước mỗi lần sử dụng để đảm bảo máy hoạt động chính xác.
Nội kiểm và Ngoại kiểm: Kết quả từ các máy POCT được đối chiếu định kỳ với máy xét nghiệm lớn tại khoa Xét nghiệm để kiểm soát sai số.
Bảo dưỡng thiết bị: Khoa Vật tư thiết bị y tế thực hiện bảo trì, hiệu chuẩn định kỳ cho tất cả các máy POCT lưu động tại các khoa lâm sàng.
3. Phối hợp đa chuyên khoa trong vận hành POCT
Việc quản lý POCT là sự hiệp đồng giữa khối Lâm sàng và Cận lâm sàng:
Khoa Xét nghiệm (Trung tâm): Đóng vai trò đầu mối quản lý kỹ thuật, giám sát chất lượng và cung ứng vật tư (que thử, hóa chất) chuẩn cho toàn viện.
Khối Lâm sàng (Cấp cứu, Hồi sức, Phòng mổ): Trực tiếp thực hiện xét nghiệm, chịu trách nhiệm về việc nhận định kết quả và can thiệp kịp thời trên bệnh nhân.
Công nghệ thông tin: Tích hợp kết quả từ thiết bị POCT trực tiếp vào hệ thống Bệnh án điện tử (EMR), giúp bác sĩ theo dõi diễn biến bệnh liên tục trên máy tính.
Điều dưỡng: Thực hiện lấy mẫu đúng kỹ thuật, đảm bảo vệ sinh khử khuẩn thiết bị trước và sau khi sử dụng để tránh lây nhiễm chéo.
4. Lợi ích đối với người bệnh
Rút ngắn thời gian chờ đợi: Thay vì mất 60-90 phút như xét nghiệm thông thường, POCT cho kết quả chỉ sau 1-5 phút.
Giảm biến chứng: Can thiệp sớm giúp ngăn ngừa các diễn biến nặng của bệnh.
Tiết kiệm chi phí: Giảm thời gian nằm tại phòng cấp cứu và tối ưu hóa quy trình sử dụng thuốc.
Việc chuẩn hóa quy trình quản lý thiết bị y tế tận nơi thể hiện sự chuyển mình của bệnh viện hướng tới mô hình Y tế thông minh, đặt sự an toàn và lợi ích của người bệnh làm trung tâm.