Trong giai đoạn phát triển mới của quan hệ song phương, Việt Nam và Nhật Bản xác định hợp tác y tế là một trong những trụ cột chiến lược, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả và bền vững. Nội dung này được khẳng định tại tọa đàm “Quan hệ Việt Nam – Nhật Bản: Động lực mới, tầm cao mới” tổ chức tại Hà Nội, nhân dịp kỷ niệm 52 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1973–2025).
Tọa đàm có sự tham dự của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; đại diện Bộ Y tế Việt Nam; đại diện các cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư; cùng lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam. Các ý kiến tại sự kiện thống nhất nhận định, y tế đang trở thành lĩnh vực hợp tác trọng tâm, có ý nghĩa lâu dài trong quan hệ Việt Nam – Nhật Bản.
Phát biểu tại tọa đàm, Đại sứ Ito Naoki cho biết hai nước đang mở rộng hợp tác sang nhiều lĩnh vực chiến lược mới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn. Đây là những trụ cột quan trọng cho phát triển bền vững, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi để thúc đẩy hợp tác y tế trong giai đoạn tới.
Về hợp tác đầu tư, đại diện cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam cho biết Nhật Bản hiện là nhà tài trợ ODA lớn nhất, nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ ba tại Việt Nam, với hơn 5.600 dự án và tổng vốn đăng ký trên 78 tỷ USD; đồng thời là đối tác thương mại và du lịch quan trọng của Việt Nam.
Trong lĩnh vực y tế, hợp tác Việt Nam – Nhật Bản được đánh giá là điểm sáng nổi bật. Hai bên đã và đang triển khai nhiều chương trình hợp tác trong y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và số hóa y tế. Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực y tế cơ sở, tăng cường phòng, chống bệnh truyền nhiễm và các bệnh không lây nhiễm, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Hợp tác giữa Bộ Y tế Việt Nam và Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản được củng cố thông qua Biên bản hợp tác ký năm 2019. Trên cơ sở đó, nhiều dự án cụ thể đã được triển khai, trong đó có dự án tăng cường năng lực nhân viên y tế thông qua khám, chữa bệnh từ xa với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), tổng vốn khoảng 3 triệu USD; cùng dự án phòng, chống viêm gan virus tại Việt Nam, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
Việt Nam đồng thời hoan nghênh các doanh nghiệp Nhật Bản tham gia sâu hơn vào lĩnh vực y tế, chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm quản lý và mô hình tiên tiến trong dược phẩm, thiết bị y tế và quản lý bệnh viện. Sự tham gia của khu vực doanh nghiệp được xác định là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hợp tác y tế song phương.
Đại diện doanh nghiệp Nhật Bản cho biết đã và đang triển khai nhiều sáng kiến trong các lĩnh vực bệnh hiếm, ung thư, khoa học thần kinh và vaccine tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2021–2024, các chương trình hỗ trợ chẩn đoán và điều trị bệnh phù mạch di truyền đã được triển khai, kết hợp đào tạo cho hàng nghìn nhân viên y tế. Đáng chú ý, năm 2024, vaccine phòng sốt xuất huyết do doanh nghiệp Nhật Bản sản xuất đã được cấp phép và lưu hành tại Việt Nam.
Các ý kiến tại tọa đàm đánh giá, hợp tác y tế Việt Nam – Nhật Bản đang chuyển sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu, tập trung vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đây được xem là động lực quan trọng góp phần đưa quan hệ hợp tác giữa hai nước lên tầm cao mới, đáp ứng yêu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trong bối cảnh mới.