Ung thư phổi là loại ung thư có tỷ lệ tử vong hàng đầu, chủ yếu do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (Low-dose CT - LDCT) hiện nay được coi là "phương pháp vàng" trong sàng lọc sớm, giúp phát hiện các nốt đơn độc ở phổi với độ nhạy cao gấp nhiều lần so với X-quang ngực thông thường.
1. Tại sao lại là "Liều thấp"?
Khác với chụp CT ngực tiêu chuẩn, LDCT sử dụng kỹ thuật điều chỉnh dòng điện và điện áp để giảm thiểu lượng tia xạ mà cơ thể hấp thụ:
An toàn: Lượng bức xạ trong một lần chụp LDCT chỉ tương đương với khoảng 1/4 đến 1/5 so với CT thông thường, giúp giảm thiểu nguy cơ tích lũy tia xạ khi phải sàng lọc định kỳ hằng năm.
Độ chi tiết cao: Mặc dù liều thấp, hình ảnh vẫn đủ độ sắc nét để bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh phát hiện các nốt phổi có kích thước siêu nhỏ (dưới 5mm) mà X-quang thường bỏ sót.
2. Đối tượng cần thực hiện sàng lọc (Nhóm nguy cơ cao)
Theo khuyến cáo từ các tổ chức y tế, những đối tượng sau nên thực hiện LDCT định kỳ hằng năm:
Độ tuổi: Từ 50 đến 80 tuổi.
Tiền sử hút thuốc: Người hút thuốc lá nặng (từ 20 bao.năm trở lên) hoặc người đã bỏ thuốc trong vòng 15 năm trở lại đây.
Yếu tố gia đình: Có người thân trực hệ mắc ung thư phổi.
Môi trường: Tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc thụ động, bụi amiăng, radon hoặc các hóa chất độc hại.
3. Quy trình thực hiện tại Bệnh viện
Quy trình được tối ưu hóa để mang lại sự thoải mái nhất cho người bệnh:
Khám chuyên khoa: Bác sĩ Nội hô hấp hoặc Ung bướu thăm khám, khai thác tiền sử và chỉ định chụp nếu thuộc nhóm nguy cơ.
Thực hiện chụp: Bệnh nhân không cần tiêm thuốc cản quang (giảm nguy cơ dị ứng và bảo vệ chức năng thận). Thời gian chụp chỉ mất khoảng 10-15 giây khi bệnh nhân nín thở.
Phân tích hình ảnh: Bác sĩ sử dụng phần mềm hỗ trợ chẩn đoán (AI) để đo kích thước, mật độ và đánh giá tính chất của các nốt phổi theo hệ thống phân loại Lung-RADS.
Tư vấn và theo dõi: Dựa trên kết quả, bệnh nhân sẽ được tư vấn tái khám định kỳ, làm thêm xét nghiệm chuyên sâu hoặc can thiệp điều trị sớm.
4. Phối hợp đa chuyên khoa trong xử trí nốt phổi
Việc phát hiện nốt phổi qua LDCT chỉ là bước đầu, sự thành công nằm ở sự phối hợp:
Ngoại lồng ngực: Can thiệp phẫu thuật nội soi (VATS) cắt bỏ khối u ở giai đoạn sớm với tỷ lệ chữa khỏi rất cao.
Giải phẫu bệnh: Xác định bản chất khối u ngay sau khi sinh thiết hoặc phẫu thuật.
Truyền thông & Tư vấn: Hỗ trợ bệnh nhân trong chương trình cai nghiện thuốc lá để ngăn ngừa nguy cơ tái phát.
Sàng lọc ung thư phổi bằng LDCT là một khoản đầu tư thông minh cho sức khỏe, chuyển đổi từ thế bị động sang chủ động trong việc kiểm soát bệnh lý ác tính.