1. Tổng quan
Sàng lọc sơ sinh bằng lấy máu gót chân là xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện sớm một số bệnh lý bẩm sinh và rối loạn chuyển hóa ở trẻ. Nhiều bệnh không có biểu hiện ngay sau sinh, nhưng nếu phát hiện muộn có thể gây chậm phát triển, tổn thương thần kinh hoặc biến chứng nặng. Sàng lọc sớm giúp trẻ được can thiệp kịp thời, tăng cơ hội phát triển bình thường.
2. Thời điểm lấy mẫu phù hợp
Thời điểm tối ưu thường trong 48 – 72 giờ sau sinh (tùy tình trạng trẻ và chỉ định chuyên môn).
Với trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc nằm hồi sức, thời điểm lấy mẫu có thể được điều chỉnh theo hướng dẫn của cơ sở y tế.
Trường hợp lấy mẫu sớm hoặc trẻ chưa bú đủ, có thể cần lấy lại mẫu để bảo đảm độ tin cậy.
3. Quy trình lấy máu gót chân (Tóm tắt)
Xác nhận thông tin trẻ và tư vấn cho gia đình về mục đích xét nghiệm.
Ủ ấm bàn chân, sát khuẩn đúng quy trình.
Chích máu ở vị trí phù hợp tại gót chân, lấy đủ lượng máu thấm lên giấy chuyên dụng.
Làm khô, bảo quản và chuyển mẫu theo quy định để xét nghiệm.
Trả kết quả theo lịch hẹn; nếu nghi ngờ bất thường sẽ được liên hệ để làm xét nghiệm khẳng định.
4. Những lưu ý quan trọng để mẫu đạt chất lượng
Không tự ý bôi thuốc, dầu hoặc chất sát khuẩn không đúng hướng dẫn lên vùng lấy máu.
Bảo đảm trẻ được giữ ấm, hạn chế kích thích làm trẻ quấy khóc kéo dài.
Khi có yêu cầu lấy lại mẫu, gia đình nên phối hợp sớm để tránh bỏ lỡ thời gian can thiệp.
5. Ý nghĩa đối với trẻ và gia đình
Giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh, từ đó điều trị và theo dõi chủ động.
Giảm nguy cơ biến chứng nặng, giảm gánh nặng chăm sóc lâu dài.
Tăng cơ hội phát triển thể chất và trí tuệ tối ưu cho trẻ.