1. Mục tiêu của tư vấn hiến tặng mô, tạng
Tư vấn hiến tặng mô, tạng nhằm cung cấp thông tin rõ ràng, đúng và dễ hiểu để người dân, thân nhân người bệnh đưa ra quyết định tự nguyện. Quy trình này hướng tới các nguyên tắc: Tôn trọng lựa chọn cá nhân, bảo đảm nhân văn, minh bạch và an toàn trong tiếp nhận – điều phối – ghép mô, tạng.
2. Khi nào cần tư vấn hiến tặng mô, tạng
Việc tư vấn có thể được thực hiện trong các tình huống phổ biến sau:
Người dân có nhu cầu đăng ký hiến tặng mô, tạng khi còn sống (đăng ký tự nguyện).
Người bệnh/than nhân quan tâm đến hiến mô, tạng sau khi qua đời.
Trường hợp người bệnh được xác định chết não (hoặc nghi ngờ chết não) và gia đình cần được giải thích đầy đủ về ý nghĩa hiến tặng, quy trình và quyền lợi liên quan.
3. Nội dung tư vấn trọng tâm
Tùy tình huống, nội dung tư vấn thường tập trung vào các nhóm vấn đề:
Giải thích khái niệm cơ bản: Hiến mô, hiến tạng; điều kiện tiếp nhận; ý nghĩa cứu người.
Làm rõ nguyên tắc tự nguyện: Không ép buộc, không mua bán, không đặt điều kiện trái quy định.
Quy trình phối hợp chuyên môn: Các bước xác định chết não (nếu có), đánh giá y khoa, xét nghiệm cần thiết, bảo quản – vận chuyển – điều phối.
Thông tin về danh mục mô/tạng có thể hiến và các yếu tố ảnh hưởng (tình trạng bệnh lý, chống chỉ định…).
Quyền được giải thích, được lựa chọn và được bảo mật thông tin của gia đình/người hiến.
4. Các bước cơ bản trong quy trình tư vấn, vận động
Quy trình tại cơ sở y tế thường triển khai theo các bước chính:
Tiếp nhận nhu cầu hoặc phát hiện trường hợp phù hợp để tiếp cận tư vấn.
Tổ chức tư vấn trực tiếp với người hiến/than nhân theo đúng nguyên tắc giao tiếp nhân văn, tránh gây áp lực.
Cung cấp tài liệu và giải đáp thắc mắc (về chuyên môn, thủ tục, các bước phối hợp).
Ghi nhận quyết định tự nguyện (nếu đồng ý), hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định của đơn vị và hệ thống điều phối.
Phối hợp các đầu mối liên quan để tổ chức thực hiện (khi đủ điều kiện), bảo đảm kịp thời và đúng quy trình.
5. Lưu ý quan trọng để bảo đảm tính nhân văn và an toàn
Ưu tiên sự thấu cảm: Chọn thời điểm, không gian phù hợp; giao tiếp nhẹ nhàng, tôn trọng cảm xúc của gia đình.
Minh bạch thông tin: Nói rõ những gì sẽ diễn ra, thời gian dự kiến, ai là đầu mối hỗ trợ.
Bảo mật và tôn trọng: Bảo đảm bí mật thông tin người hiến và người nhận theo quy định; tôn trọng phong tục, tín ngưỡng của gia đình.
Phối hợp chặt chẽ: Đảm bảo thống nhất giữa các bộ phận chuyên môn để tránh chậm trễ, sai sót trong quá trình điều phối.
6. Thông điệp khuyến khích
Hiến tặng mô, tạng là nghĩa cử nhân văn, có thể mang lại cơ hội sống cho nhiều người bệnh nặng. Tư vấn đúng cách sẽ giúp người dân hiểu đúng, quyết định đúng và an tâm khi thực hiện nguyện vọng “cho đi là còn mãi”.