Ngày 26/12/2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 3980/QĐ-BYT nhằm chuẩn hóa quy trình thu thập, cập nhật và kiểm tra dữ liệu trong lĩnh vực Sức khỏe bà mẹ - Trẻ em và Sức khỏe sinh sản. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng kho dữ liệu chuyên ngành chính xác, phục vụ công tác điều hành và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
1. Quy trình thu thập và cập nhật dữ liệu số
Quyết định 3980 nhấn mạnh việc chuyển dịch từ báo cáo thủ công sang cập nhật dữ liệu trực tiếp trên hệ thống thông tin. Quy trình bao gồm:
Thu thập dữ liệu nguồn: Dữ liệu được trích xuất từ hồ sơ quản lý thai sản, sổ đẻ, và sổ tiêm chủng điện tử tại cơ sở y tế.
Cập nhật thời gian thực: Thông tin phải được cập nhật ngay sau khi phát sinh dịch vụ y tế, đảm bảo tính tức thời của hệ thống chỉ báo sức khỏe.
Định danh duy nhất: Sử dụng mã định danh y tế (ID y tế) hoặc số CCCD để kết nối dữ liệu sức khỏe của mẹ và bé xuyên suốt các tuyến điều trị.
2. Công tác kiểm tra, phúc tra và làm sạch dữ liệu
Đối với phòng CNTT, đây là nhiệm vụ kỹ thuật cốt lõi để đảm bảo "dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống":
Kiểm tra tự động (Validation Rules): Thiết lập các thuật toán trên phần mềm để phát hiện sai sót logic ngay khi nhập liệu (ví dụ: tuổi mẹ không phù hợp, ngày sinh con trước ngày dự sinh quá xa...).
Quy trình phúc tra: Thực hiện đối soát ngẫu nhiên giữa dữ liệu trên hệ thống và hồ sơ gốc. Nếu phát hiện sai lệch, hệ thống phải cho phép truy vết người nhập và nội dung chỉnh sửa.
Chỉnh sửa dữ liệu: Việc chỉnh sửa phải được thực hiện theo quy trình phê duyệt nghiêm ngặt, ghi lại lịch sử thay đổi (Log) để phục vụ công tác thanh tra.
3. Trách nhiệm của bộ phận Công nghệ thông tin
Để triển khai hiệu quả Quyết định 3980, bộ phận CNTT tại đơn vị cần thực hiện:
Chuẩn hóa hạ tầng kết nối: Đảm bảo hệ thống HIS tại đơn vị liên thông thông suốt với Hệ thống thông tin Sức khỏe bà mẹ - Trẻ em của Bộ Y tế qua các chuẩn API quy định.
Đảm bảo an toàn thông tin: Do dữ liệu sức khỏe sinh sản mang tính riêng tư cao, cần áp dụng các biện pháp mã hóa dữ liệu và phân quyền truy cập đa lớp.
Hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo: Hướng dẫn nhân viên y tế tại các khoa Sản, Nhi sử dụng thành thạo phần mềm cập nhật dữ liệu, hạn chế sai sót do thao tác người dùng.
4. Ý nghĩa đối với công tác quản lý chuyên môn
Việc chuẩn hóa dữ liệu theo Quyết định 3980 giúp đơn vị:
Theo dõi chỉ số tử vong mẹ và trẻ sơ sinh: Cung cấp báo cáo chính xác để phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp can thiệp kịp thời.
Quản lý tiêm chủng và dinh dưỡng: Theo dõi sát sao quá trình phát triển của trẻ từ khi còn trong bụng mẹ đến khi trưởng thành.
Dự báo nhu cầu vật tư, vaccine: Giúp lập kế hoạch cung ứng dựa trên số liệu thực tế về số lượng thai sản và trẻ em tại địa phương.