U xơ tử cung là khối u lành tính phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Thay vì phải thực hiện các cuộc đại phẫu cắt bỏ tử cung, phương pháp Can thiệp nút mạch (Uterine Artery Embolization - UAE) đang trở thành lựa chọn hàng đầu nhờ ưu điểm không phẫu thuật, bảo tồn nguyên vẹn tử cung và khả năng phục hồi nhanh chóng.
1. Nút mạch điều trị u xơ tử cung là gì?
Đây là phương pháp can thiệp nội mạch dưới hướng dẫn của máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Bác sĩ sẽ đưa một ống thông siêu nhỏ qua động mạch đùi để tiếp cận động mạch nuôi khối u, sau đó bơm các hạt vi cầu để gây tắc mạch máu này.
Khi nguồn nuôi bị cắt đứt hoàn toàn, khối u sẽ "đói" dưỡng chất, dần bị hoại tử, teo nhỏ và trở thành sẹo lành tính theo thời gian.
2. Ưu điểm vượt trội của phương pháp UAE
So với phương pháp mổ bóc u hoặc cắt tử cung truyền thống, nút mạch mang lại nhiều lợi ích:
Bảo tồn tử cung: Đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ vẫn mong muốn có con hoặc giữ gìn tâm lý tự tin.
Không để lại sẹo: Chỉ có một vết châm kim siêu nhỏ (khoảng 2mm) ở vùng bẹn, không cần khâu thẩm mỹ.
Không gây mê toàn thân: Bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình can thiệp, chỉ cần gây tê tại chỗ.
Thời gian nằm viện ngắn: Thường chỉ mất 24 giờ theo dõi, bệnh nhân có thể trở lại làm việc sau 5-7 ngày.
3. Quy trình kỹ thuật can thiệp chuẩn
Quy trình được thực hiện tại phòng can thiệp điện quang với các bước nghiêm ngặt:
Bước 1: Chuẩn bị và Gây tê
Bệnh nhân nhịn ăn trước 6 giờ.
Sát trùng vùng bẹn và gây tê tại chỗ để luồn ống thông (catheter).
Bước 2: Chụp mạch xác định khối u
Dưới màn hình tăng sáng DSA, bác sĩ đưa ống thông từ động mạch đùi vào động mạch chậu, sau đó chọn lọc vào động mạch tử cung hai bên.
Bơm thuốc cản quang để dựng bản đồ mạch máu nuôi khối u xơ.
Bước 3: Thực hiện nút mạch
Luồn ống thông siêu nhỏ (micro-catheter) vào sâu trong nhánh mạch nuôi u.
Bơm các hạt nhựa chuyên dụng (PVA) cho đến khi dòng máu nuôi u bị tắc hoàn toàn.
Bước 4: Kiểm tra và Kết thúc
Chụp lại mạch để đảm bảo các nhánh mạch lành không bị ảnh hưởng.
Rút ống thông, ép băng tại chỗ châm kim trong khoảng 15 phút.
4. Đối tượng chỉ định và Chống chỉ định
Chỉ định: U xơ tử cung gây triệu chứng (đau bụng, rong kinh, chèn ép bàng quang), u tái phát sau phẫu thuật, hoặc bệnh nhân không muốn mổ.
Chống chỉ định: Khối u quá lớn (trên 10cm), đang có viêm nhiễm phụ khoa cấp tính, nghi ngờ ác tính (ung thư), hoặc bệnh nhân đang mang thai.
5. Lời khuyên hậu can thiệp
Sau khi nút mạch, bệnh nhân có thể gặp hội chứng sau nút mạch (đau bụng vùng hạ vị, sốt nhẹ). Đây là dấu hiệu bình thường cho thấy khối u đang bị hoại tử. Bệnh nhân cần:
Uống nhiều nước để thải thuốc cản quang.
Nghỉ ngơi tại giường trong 6-12 giờ đầu.
Tái khám định kỳ (3, 6, 12 tháng) bằng siêu âm hoặc MRI để đánh giá tốc độ teo nhỏ của khối u.