1. Tổng quan
Ghép tạng từ người hiến chết não là quy trình chuyên môn đặc biệt, đòi hỏi phối hợp đa chuyên khoa và điều phối chặt chẽ theo “thời gian vàng”. Mục tiêu là bảo đảm mô tạng được đánh giá đúng, bảo quản đúng và chuyển đến người nhận an toàn, kịp thời, góp phần cứu sống nhiều người bệnh suy tạng giai đoạn cuối.
2. Khi nào kích hoạt quy trình hiến – ghép tạng
Quy trình thường được triển khai khi cơ sở y tế tiếp nhận người bệnh nặng có tổn thương não không hồi phục và xuất hiện nghi ngờ chết não. Lúc này, bệnh viện tiến hành đánh giá theo quy trình chuyên môn, đồng thời chuẩn bị các điều kiện hồi sức để bảo tồn chức năng các cơ quan, tạo cơ hội tối đa cho việc hiến tặng.
3. Các bước thực hiện chính
Bước 1: Đánh giá và xác định chết não
Thực hiện thăm khám, đánh giá toàn diện theo chuyên môn, theo dõi diễn tiến và hội chẩn để xác định tình trạng chết não một cách chặt chẽ.Bước 2: Tư vấn và hỗ trợ gia đình
Tổ chức tư vấn rõ ràng, nhân văn, tôn trọng quyết định của gia đình; đồng thời hướng dẫn các thủ tục cần thiết để việc hiến tặng diễn ra minh bạch, đúng quy trình.Bước 3: Bảo tồn mô tạng tại hồi sức
Kíp hồi sức tối ưu hô hấp – tuần hoàn, điện giải, thân nhiệt… nhằm duy trì chất lượng tạng trước khi lấy. Đây là giai đoạn quyết định đến hiệu quả ghép và tiên lượng người nhận.Bước 4: Sàng lọc an toàn và đánh giá chất lượng tạng
Thực hiện các xét nghiệm và thăm dò cần thiết để bảo đảm an toàn truyền nhiễm, đánh giá chức năng tạng và mức độ phù hợp cho ghép.Bước 5: Điều phối người nhận và lập kế hoạch lấy – ghép
Thống nhất phương án phân bổ mô tạng, sắp xếp kíp lấy – ghép, chuẩn bị phòng mổ, phương tiện vận chuyển và kế hoạch phối hợp liên viện (nếu có).Bước 6: Lấy tạng – bảo quản – vận chuyển
Thực hiện lấy tạng theo nguyên tắc vô khuẩn, bảo quản bằng dung dịch và phương pháp phù hợp từng loại tạng, vận chuyển khẩn trương để rút ngắn thời gian thiếu máu lạnh.Bước 7: Ghép tạng cho người nhận và theo dõi sau ghép
Người nhận được phẫu thuật ghép và theo dõi sát sau mổ: huyết động, miễn dịch, nhiễm khuẩn, chức năng tạng ghép… nhằm phát hiện sớm biến chứng và tối ưu hiệu quả điều trị.
4. Vai trò phối hợp đa chuyên khoa
Hồi sức tích cực: Bảo tồn tạng, duy trì ổn định sinh lý của người hiến.
Ngoại khoa ghép tạng: Tổ chức lấy và ghép tạng, xử trí các tình huống phức tạp.
Xét nghiệm – chẩn đoán hình ảnh: Sàng lọc an toàn và đánh giá chất lượng tạng.
Điều phối ghép tạng: Kết nối các đơn vị, tối ưu thời gian, bảo đảm phối hợp nhịp nhàng.
Điều dưỡng – kiểm soát nhiễm khuẩn: Bảo đảm quy trình vô khuẩn, chăm sóc trước – trong – sau ghép.
5. Ý nghĩa và thông điệp cộng đồng
Hiến tạng từ người chết não là nghĩa cử cao đẹp, có thể mang lại sự sống cho nhiều người bệnh cùng lúc. Việc tổ chức quy trình bài bản, phối hợp chặt chẽ và tôn trọng tuyệt đối người hiến – gia đình người hiến là yếu tố then chốt để ghép tạng an toàn, hiệu quả và nhân văn.