Vảy nến không chỉ là bệnh lý khu trú tại da mà hiện nay được xác định là một bệnh viêm hệ thống, có liên quan chặt chẽ đến nhiều bệnh lý đồng mắc. Trong đó, loãng xương là tình trạng tiến triển âm thầm nhưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh nếu không được nhận diện và quản lý kịp thời.
Vảy nến – bệnh lý viêm hệ thống qua trung gian miễn dịch.
Vảy nến là bệnh da viêm mạn tính phổ biến, ảnh hưởng khoảng 1,5–2% dân số. Bệnh đặc trưng bởi các mảng hồng ban đỏ, ranh giới rõ, bề mặt phủ vảy trắng ánh bạc, bong từng lớp.
Các nghiên cứu hiện nay cho thấy vảy nến là bệnh lý viêm hệ thống, trong đó các cytokine tiền viêm đóng vai trò trung gian quan trọng. Những chất trung gian này không chỉ gây tổn thương da mà còn liên quan đến sự hình thành và tiến triển của nhiều bệnh lý đồng mắc như bệnh tim mạch, đái tháo đường, béo phì và các rối loạn cơ xương khớp.
Mối liên quan giữa vảy nến và loãng xương.
Loãng xương là rối loạn chuyển hóa xương, đặc trưng bởi sự giảm mật độ xương và suy giảm độ bền vững của cấu trúc xương, dẫn đến tăng nguy cơ gãy xương.
Các nghiên cứu gần đây ghi nhận người bệnh vảy nến có nguy cơ gãy xương cao hơn khoảng 26% so với người không mắc bệnh. Mối liên hệ này được lý giải qua một số cơ chế chính:
Cơ chế viêm mạn tính: Các cytokine tiền viêm trong vảy nến kích hoạt hoạt động của tế bào hủy xương, làm tăng quá trình mất xương.
Yếu tố điều trị và lối sống: Việc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, cùng với tình trạng hạn chế vận động do đau khớp trong viêm khớp vảy nến, góp phần làm tăng nguy cơ loãng xương.
Nhận diện sớm và phòng ngừa loãng xương ở người bệnh vảy nến.
Do loãng xương thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, việc nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ có vai trò quan trọng nhằm hạn chế biến chứng gãy xương.
Các biện pháp quản lý toàn diện bao gồm:
Tầm soát định kỳ: Người bệnh vảy nến, đặc biệt là người cao tuổi hoặc có kèm viêm khớp vảy nến, cần được theo dõi tình trạng xương khớp định kỳ theo chỉ định chuyên môn.
Điều chỉnh lối sống:
Duy trì hoạt động thể lực phù hợp nhằm kích thích quá trình tạo xương.
Bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D thông qua chế độ ăn hoặc thực phẩm bổ sung theo hướng dẫn của cán bộ y tế.
Hạn chế các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia.
Can thiệp y tế kịp thời: Khi phát hiện loãng xương, cần được tư vấn và điều trị theo phác đồ chuyên khoa nhằm giảm nguy cơ gãy xương và các biến chứng lâu dài.
Hướng tiếp cận toàn diện trong quản lý bệnh vảy nến.
Quản lý bệnh vảy nến không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát tổn thương da mà cần tiếp cận theo hướng toàn diện, chú trọng tầm soát và kiểm soát các bệnh lý đồng mắc, trong đó có loãng xương. Việc phối hợp điều trị, theo dõi lâu dài và nâng cao nhận thức cho người bệnh sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe toàn thân và duy trì chất lượng cuộc sống bền vững.