Việc chuyển tuyến người bệnh phải dựa trên năng lực chuyên môn thực tế của cơ sở y tế và danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt. Nếu bệnh viện chuyển bệnh nhân lên tuyến trên đối với những mặt bệnh mà bệnh viện đã được phê duyệt đủ điều kiện điều trị, hoặc chuyển không đúng quy trình kỹ thuật, hồ sơ sẽ bị coi là chuyển tuyến không hợp lệ.
1. Tóm tắt nội dung văn bản pháp quy
Theo Thông tư 14/2014/TT-BYT quy định về việc chuyển tuyến giữa các cơ sở khám chữa bệnh:
Điều kiện chuyển tuyến: Cơ sở y tế thực hiện chuyển người bệnh lên tuyến trên khi tình trạng bệnh vượt quá khả năng chuyên môn hoặc bệnh không nằm trong danh mục kỹ thuật của bệnh viện.
Danh mục bệnh chuyển tuyến: Phải tuân thủ các hướng dẫn về chẩn đoán, điều trị và danh mục các bệnh lý được phép chuyển viện ứng với từng hạng bệnh viện.
Thủ tục: Giấy chuyển tuyến phải ghi rõ lý do chuyên môn (tình trạng lâm sàng, kết quả cận lâm sàng, lý do vượt quá khả năng).
2. Các điểm cần lưu ý để tránh lỗi dữ liệu
2.1. Những nội dung dễ bị hiểu sai
"Bệnh nhân yêu cầu nên chuyển": Đây là lý do thường gặp nhất nhưng không được BHYT chấp nhận thanh toán theo chế độ chuyển tuyến đúng quy định (trừ trường hợp vượt tuyến theo nguyện vọng và tự chi trả). Nếu lý do trên giấy chuyển viện ghi "Theo yêu cầu người nhà" mà không có lý do chuyên môn đi kèm, tuyến trên sẽ bị xuất toán chi phí BHYT.
Chuyển tuyến đối với bệnh lý cơ bản: Bệnh viện hạng II chuyển bệnh nhân viêm ruột thừa cấp (trong khi bệnh viện có khoa ngoại và đã được phê duyệt phẫu thuật này) mà không có lý do biến chứng phức tạp hoặc hỏng hóc trang thiết bị đột xuất.
2.2. Điều kiện thanh toán và tính nhất quán dữ liệu
Mã hóa lý do chuyển viện (Trường
LY_DO_VVIEN): Trong file XML, mã lý do chuyển tuyến phải khớp với diễn biến trong bệnh án. Nếu mã hóa là "Vượt quá khả năng chuyên môn" nhưng các xét nghiệm và chẩn đoán lại thể hiện bệnh lý thông thường, hệ thống giám định sẽ cảnh báo "Chuyển tuyến không hợp lý".Sự phù hợp của mã bệnh (ICD-10): Mã bệnh chính trên Giấy chuyển tuyến phải thuộc nhóm bệnh mà tuyến dưới không đủ điều kiện xử trí. Nếu mã ICD-10 là một bệnh lý nhẹ nhưng diễn biến lại ghi rất nặng, sự mâu thuẫn này sẽ bị thanh tra hồ sơ.
2.3. Những sai sót thường gặp trong thực tế
Lỗi ghi chép tóm tắt tình trạng lâm sàng: Bác sĩ ghi lý do chuyển viện quá sơ sài (ví dụ: "Bệnh nặng chuyển tuyến") mà không nêu rõ các chỉ số sinh tồn hoặc các kỹ thuật bệnh viện đã thực hiện nhưng không có kết quả.
Chuyển tuyến khi chưa đủ điều kiện vận chuyển: Bệnh nhân quá nặng, chưa ổn định chức năng sống nhưng vẫn thực hiện chuyển viện mà không có phương tiện hỗ trợ cấp cứu phù hợp, vi phạm quy trình an toàn chuyển tuyến.
Sử dụng giấy chuyển tuyến cũ: Dùng mẫu giấy chuyển tuyến không còn hiệu lực hoặc ghi sai thông tin về nơi tiếp nhận (sai mã cơ sở KCB).
3. Gợi ý cách triển khai trong bệnh viện
Xây dựng danh mục "Bệnh không được chuyển" trên HIS: Cấu hình phần mềm HIS: Khi bác sĩ chọn mã ICD-10 thuộc danh mục bệnh lý bệnh viện đã điều trị tốt, hệ thống sẽ hiện cảnh báo và yêu cầu nhập "Lý do chuyên môn đặc biệt" (ví dụ: máy CT hỏng, thiếu thuốc đặc trị tạm thời).
Kiểm soát thông qua Hội chẩn: Quy định các trường hợp chuyển tuyến chương trình (không phải cấp cứu) bắt buộc phải có ý kiến xác nhận của Lãnh đạo khoa hoặc Hội chẩn trực lãnh đạo để đảm bảo tính khách quan.
Số hóa quy trình cấp Giấy chuyển tuyến: Giấy chuyển tuyến phải được in từ phần mềm, tự động trích xuất dữ liệu từ bệnh án để đảm bảo thông tin chẩn đoán, xét nghiệm trên giấy khớp 100% với file XML gửi lên cổng BHXH.
Kiểm tra mã cơ sở tiếp nhận: Sử dụng danh mục cơ sở KCB chuẩn của Bộ Y tế để áp mã nơi đến, tránh tình trạng giấy chuyển viện ghi tên bệnh viện này nhưng mã lại của bệnh viện khác.
Lưu trữ minh chứng khách quan: Trong các trường hợp máy móc hỏng hoặc thiếu vật tư đột xuất dẫn đến phải chuyển tuyến bệnh cơ bản, phòng KHTH phải lưu trữ văn bản báo cáo hỏng hóc thiết bị để giải trình khi cơ quan BHXH kiểm tra.