Bệnh nhân tự ý rời khỏi cơ sở y tế (trốn viện) khi chưa hoàn tất thủ tục ra viện và quyết toán là tình huống gây rủi ro về mặt pháp lý và dữ liệu. Nếu không xử lý đúng quy trình, hồ sơ sẽ bị treo trên hệ thống, không thể đẩy dữ liệu XML để thanh toán BHYT, đồng thời gây cảnh báo "đang điều trị tại cơ sở khác" nếu bệnh nhân đi khám ở nơi mới.
1. Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản
Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Thông tư 05/2016/TT-BYT về quản lý hồ sơ bệnh án:
Cơ sở y tế có trách nhiệm quản lý người bệnh trong suốt quá trình điều trị.
Trường hợp người bệnh tự ý rời viện, bệnh viện phải lập biên bản ghi nhận sự việc, kết thúc hồ sơ bệnh án theo diện "Tự ý bỏ viện".
Dữ liệu KCB vẫn phải được trích chuyển lên cổng giám định để ghi nhận lịch sử điều trị và làm căn cứ thanh toán phần chi phí đã thực tế phát sinh cho đến thời điểm bệnh nhân bỏ đi.
2. Các điểm cần lưu ý để không bị xuất toán
2.1. Những nội dung dễ bị hiểu sai
"Bệnh nhân trốn thì không được thanh toán BHYT": Thực tế, BHYT vẫn thanh toán cho các dịch vụ, thuốc, vật tư mà bệnh nhân đã thực hiện và sử dụng trước thời điểm bỏ viện, với điều kiện bệnh viện hoàn thiện hồ sơ đúng quy trình "Tự ý rời viện".
Giữ nguyên trạng thái hồ sơ để chờ bệnh nhân quay lại: Việc treo hồ sơ quá lâu (quá 24h từ khi phát hiện trốn) vi phạm quy định về thời gian gửi dữ liệu của Quyết định 130, dẫn đến nguy cơ xuất toán toàn bộ đợt điều trị.
2.2. Những điều kiện thanh toán cần đặc biệt lưu ý
Biên bản xác nhận của Khoa điều trị: Phải có biên bản có chữ ký của bác sĩ điều trị, điều dưỡng trưởng và đại diện bảo vệ/hành chính bệnh viện xác nhận thời điểm bệnh nhân không có mặt tại giường bệnh.
Thời điểm kết thúc trong file XML: Trường
NGAY_RAtrong file XML phải là thời điểm lập biên bản xác nhận bệnh nhân bỏ viện. Các y lệnh phát sinh sau thời điểm này (nếu có) sẽ bị coi là khống và bị xuất toán 100%.
2.3. Những sai sót thường gặp khi áp dụng thực tế
Vẫn tính tiền giường sau khi bệnh nhân đã trốn: Đây là lỗi phổ biến nhất. Khoa lâm sàng không làm thủ tục ra viện ngay, dẫn đến hệ thống vẫn cộng dồn ngày giường, gây sai lệch thực tế và bị giám định viên truy thu.
Không chốt thuốc và vật tư: Thuốc đã lĩnh cho bệnh nhân nhưng chưa sử dụng nếu không được hoàn kho kịp thời mà vẫn đưa vào XML quyết toán sẽ bị coi là gian lận.
3. Gợi ý cách triển khai trong bệnh viện
Xây dựng quy trình "Kết thúc bệnh án do tự ý rời viện": 1. Khoa lâm sàng lập biên bản ngay khi phát hiện bệnh nhân vắng mặt quá thời gian quy định. 2. Thực hiện lệnh "Tự ý rời viện" trên phần mềm HIS để hệ thống tự động chốt tiền giường và y lệnh tại thời điểm đó.
Tự động hoàn kho thuốc/vật tư chưa dùng: Khi bấm lệnh "Tự ý rời viện", phần mềm HIS cần hiện danh sách các loại thuốc đã lĩnh nhưng chưa đến giờ dùng để điều dưỡng xác nhận hoàn trả kho dược, đảm bảo file XML chỉ chứa dữ liệu thực dùng.
Đẩy dữ liệu "Tạm khóa" lên cổng giám định: Ngay sau khi lập biên bản, phòng KHTH cần đẩy dữ liệu XML lên cổng với mã kết quả điều trị tương ứng (Tự ý rời viện). Việc này giúp mở khóa mã số BHXH để bệnh nhân có thể đi khám ở nơi khác và tránh cho bệnh viện bị lỗi "chậm chuyển dữ liệu".
Xử lý phần đồng chi trả: Đối với phần tiền bệnh nhân phải trả nhưng đã trốn, bệnh viện cần hạch toán vào khoản nợ khó đòi hoặc trích lập quỹ dự phòng theo quy chế tài chính nội bộ, tránh để treo trên báo cáo quyết toán BHYT.