Người nước ngoài làm việc hoặc sinh sống hợp pháp tại Việt Nam là đối tượng bắt buộc tham gia BHYT. Tuy nhiên, việc thực hiện KCB cho đối tượng này thường phát sinh nhiều lỗi kỹ thuật trong khâu nhập liệu và trích xuất dữ liệu XML, dẫn đến nguy cơ xuất toán do sai lệch thông tin cá nhân hoặc không khớp nối được dữ liệu trên cổng giám định quốc gia.
1. Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản
Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm y tế:
Người nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động, người nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam có tham gia BHYT được hưởng đầy đủ quyền lợi KCB như người Việt Nam.
Các quy định về mức hưởng (80%, 95%, 100%) và trình tự KCB (đúng tuyến, trái tuyến) áp dụng tương tự như công dân Việt Nam.
Dữ liệu định danh phải tuân thủ chuẩn thông tin cá nhân và hộ chiếu (Passport) hoặc số định danh được cơ quan BHXH cấp.
2. Các điểm cần lưu ý để không bị xuất toán
2.1. Những nội dung dễ bị hiểu sai
Định danh họ tên: Nhiều nhân viên thường nhập tên người nước ngoài theo cách viết của Việt Nam hoặc bỏ bớt tên đệm. Trong file XML, họ tên phải khớp tuyệt đối với thông tin trên thẻ BHYT và Passport. Chỉ cần sai lệch một ký tự hoặc thứ tự họ tên, hệ thống sẽ báo lỗi "Người hưởng không tồn tại".
Giá dịch vụ: Người nước ngoài có thẻ BHYT được áp dụng mức giá BHYT theo Thông tư 22/2023/TT-BYT. Bệnh viện không được phép áp giá dịch vụ dành cho người nước ngoài (giá cao hơn) vào file XML thanh toán BHYT. Nếu thu chênh lệch, phải có sự đồng ý bằng văn bản và tách biệt hóa đơn.
2.2. Những điều kiện thanh toán cần đặc biệt lưu ý
Mã quốc tịch trong file XML: Đây là trường thông tin bắt buộc đối với người nước ngoài theo Quyết định 130. Nếu thiếu mã quốc tịch hoặc để mặc định là Việt Nam (VN), hồ sơ sẽ bị hệ thống giám định trả về do sai lệch đối tượng.
Thời hạn thẻ gắn với giấy phép lao động: Thẻ BHYT của người nước ngoài thường có thời hạn ngắn, gắn liền với thời hạn của giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú. Nhân viên tiếp đón cần kiểm tra kỹ trạng thái thẻ trên Cổng tra cứu để tránh tiếp nhận thẻ đã bị báo giảm do người lao động chấm dứt hợp đồng.
2.3. Những sai sót thường gặp khi áp dụng thực tế
Lỗi ngày sinh: Người nước ngoài thường có định dạng ngày sinh khác nhau trên hộ chiếu (Tháng/Ngày/Năm). Nếu nhân viên HIS nhập sai định dạng chuẩn
YYYYMMDDcủa Bộ Y tế, file XML sẽ bị lỗi định dạng.Sử dụng sai ký tự: Việc dùng các ký tự lạ hoặc dấu đặc thù trong tên người nước ngoài khiến file XML không thể đóng gói được hoặc gây lỗi font chữ trên cổng giám định.
Thiếu giấy tờ chứng minh: Khi người nước ngoài xuất trình hình ảnh thẻ qua ứng dụng hoặc thẻ tạm trú, nhân viên quên không lưu lại minh chứng định danh có ảnh, dẫn đến việc thiếu hồ sơ khi cơ quan BHXH hậu kiểm.
3. Gợi ý cách triển khai trong bệnh viện
Cấu hình HIS chuyên biệt cho đối tượng "Foreigner": Thiết lập giao diện nhập liệu riêng cho người nước ngoài, cho phép nhập họ tên dài và chọn mã quốc tịch theo danh mục quốc tế (ISO). Hệ thống phải tự động kiểm tra định dạng ngày sinh và mã số BHXH.
Sử dụng đầu quét hộ chiếu tích hợp: Trang bị đầu đọc hộ chiếu tại quầy tiếp đón để tự động điền thông tin vào phần mềm, tránh lỗi gõ phím sai tên hoặc số định danh.
Quy trình tiếp đón đa ngôn ngữ: Chuẩn bị sẵn các mẫu hướng dẫn quyền lợi BHYT bằng tiếng Anh/tiếng nước ngoài phổ biến tại khu vực tiếp đón để người nước ngoài hiểu về mức hưởng và các khoản đồng chi trả (nếu có).
Kiểm tra chéo trước khi đẩy dữ liệu: Bộ phận trích xuất dữ liệu XML (Kế hoạch tổng hợp) phải có bộ lọc riêng cho các mã thẻ của người nước ngoài (thường bắt đầu bằng mã DN, NN,...) để kiểm tra lại tính hợp lệ của họ tên và quốc tịch trước khi đẩy lên Cổng giám định.