1. Tổng quan
Gây tê vùng dưới hướng dẫn của siêu âm là kỹ thuật vô cảm hiện đại, trong đó bác sĩ sử dụng hình ảnh siêu âm thời gian thực để quan sát rõ đường đi của kim, vị trí dây thần kinh và sự lan tỏa của thuốc tê. Nhờ đó, kỹ thuật giúp tăng độ chính xác, nâng cao hiệu quả giảm đau và hạn chế biến chứng so với phương pháp “dựa theo mốc giải phẫu” truyền thống.
2. Lợi ích nổi bật
Kỹ thuật mang lại nhiều ưu điểm trong thực hành phẫu thuật và giảm đau sau mổ:
Tăng độ chính xác khi đưa thuốc tê đúng vị trí, giúp giảm đau tốt và ổn định.
Giảm lượng thuốc tê cần sử dụng nhờ tiêm đúng đích, hạn chế nguy cơ ngộ độc thuốc tê.
Hạn chế tổn thương mạch máu, dây thần kinh và giảm nguy cơ tụ máu tại chỗ tiêm.
Hỗ trợ kiểm soát đau sau mổ, giúp người bệnh vận động sớm, phục hồi nhanh.
Có thể giảm nhu cầu dùng opioid, góp phần hạn chế tác dụng phụ như buồn nôn, táo bón, ức chế hô hấp.
3. Chỉ định thường gặp
Tùy loại phẫu thuật và đánh giá của bác sĩ gây mê hồi sức, gây tê vùng dưới hướng dẫn siêu âm có thể được chỉ định trong các trường hợp như:
Phẫu thuật chi trên, chi dưới (chấn thương chỉnh hình, bàn tay, bàn chân…).
Phẫu thuật thành bụng, thoát vị, một số phẫu thuật sản–phụ khoa hoặc tiết niệu (tùy kỹ thuật gây tê cụ thể).
Giảm đau sau mổ cho người bệnh có nguy cơ cao khi gây mê toàn thân hoặc cần hạn chế opioid.
4. Quy trình thực hiện khái quát
Quy trình có thể khác nhau theo từng kỹ thuật gây tê, tuy nhiên thường gồm các bước chính:
Thăm khám, đánh giá nguy cơ và tư vấn phương án vô cảm phù hợp.
Thiết lập theo dõi an toàn (mạch, huyết áp, SpO2…), chuẩn bị phương tiện cấp cứu.
Sát khuẩn, vô khuẩn vùng thao tác; định vị cấu trúc giải phẫu bằng siêu âm.
Đưa kim dưới quan sát siêu âm và bơm thuốc tê theo đúng vị trí, theo dõi sự lan thuốc.
Theo dõi sau gây tê và trong mổ; hướng dẫn chăm sóc, theo dõi cảm giác–vận động sau mổ.
5. Lưu ý an toàn cho người bệnh
Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần:
Thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng thuốc, bệnh tim mạch, rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông/kháng kết tập tiểu cầu.
Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn, dùng thuốc trước mổ theo chỉ định.
Báo ngay cho nhân viên y tế nếu có biểu hiện bất thường sau gây tê như: tê lan nhanh bất thường, chóng mặt, ù tai, tê quanh môi, khó thở, đau ngực, buồn nôn nhiều…