Trong cuộc chiến chống ung thư, việc xác định chính xác vị trí, giai đoạn và mức độ hoạt động của tế bào ác tính là yếu tố sống còn. PET/CT (Positron Emission Tomography/Computed Tomography) là sự kết hợp hoàn hảo giữa hình ảnh chức năng của PET và hình ảnh cấu trúc của CT, giúp bác sĩ phát hiện các tổn thương ung thư ngay từ khi chưa có sự thay đổi về hình thái học.
1. Nguyên lý hoạt động của PET/CT
Kỹ thuật này dựa trên đặc tính sinh học của tế bào ung thư:
Sử dụng dược chất phóng xạ: Bệnh nhân được tiêm một lượng nhỏ dược chất phóng xạ (thường là 18F-FDG - một loại đường giả).
Tập trung chuyển hóa: Tế bào ung thư thường "đói" đường và tiêu thụ năng lượng mạnh hơn tế bào thường, do đó chúng sẽ tập trung lượng dược chất phóng xạ cao hơn.
Ghi hình kép: Máy PET ghi lại sự tập trung phóng xạ (mức độ hoạt động chuyển hóa), trong khi máy CT ghi lại cấu trúc giải phẫu chi tiết. Sự kết hợp này tạo ra một bản đồ chính xác về vị trí và mức độ ác tính của khối u.
2. Vai trò đột phá trong lâm sàng
PET/CT được ví như "mắt thần" trong ngành Ung bướu nhờ các ứng dụng:
Phát hiện sớm: Phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm khi các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thông thường (siêu âm, X-quang, CT thường) chưa tìm thấy tổn thương.
Phân chia giai đoạn: Xác định chính xác khối u đã di căn đến hạch hoặc các cơ quan xa hay chưa, từ đó quyết định bệnh nhân có thể phẫu thuật hay phải hóa trị/xạ trị.
Đánh giá hiệu quả điều trị: Sau vài chu kỳ hóa trị, PET/CT có thể cho biết khối u có thực sự đáp ứng với thuốc hay không dựa trên sự giảm mức độ chuyển hóa đường của tế bào ung thư.
Lập kế hoạch xạ trị: Giúp bác sĩ xạ trị xác định chính xác vùng cần chiếu tia, tránh gây tổn thương tối đa cho các mô lành xung quanh.
3. Quy trình thực hiện an toàn và phối hợp chuyên khoa
Việc thực hiện PET/CT đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn bức xạ và độ chính xác của kết quả:
Y học hạt nhân: Các kỹ thuật viên và bác sĩ chuyên khoa chuẩn bị dược chất phóng xạ, thực hiện ghi hình và đọc kết quả dựa trên các chỉ số định lượng (SUV).
Chẩn đoán hình ảnh: Phối hợp đọc hình ảnh CT đối chiếu để định vị chính xác vị trí giải phẫu.
Gây mê hồi sức: Hỗ trợ gây mê hoặc tiền mê cho bệnh nhi hoặc người bệnh có hội chứng sợ không gian kín để đảm bảo chất lượng hình ảnh tốt nhất.
Điều dưỡng: Hướng dẫn bệnh nhân nhịn ăn đúng cách (ít nhất 6 giờ trước khi chụp) và kiểm soát đường huyết nghiêm ngặt trước khi tiêm thuốc.
Kiểm soát bức xạ: Đảm bảo bệnh nhân được nghỉ ngơi trong phòng cách ly chì sau khi tiêm thuốc và hướng dẫn uống nhiều nước để đào thải phóng xạ sau khi chụp.
4. Tầm quan trọng của Nghiên cứu khoa học
Bệnh viện liên tục thực hiện các Nghiên cứu khoa học về các loại dược chất phóng xạ mới (như PSMA trong ung thư tiền liệt tuyến hay DOTA trong u nội tiết) để mở rộng khả năng chẩn đoán, mang lại cơ hội điều trị trúng đích cho nhiều loại bệnh lý phức tạp.
Việc làm chủ kỹ thuật PET/CT không chỉ khẳng định vị thế của bệnh viện trong lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh cao cấp mà còn mang lại niềm hy vọng lớn cho bệnh nhân ung thư về một quy trình điều trị chính xác và hiệu quả.