Lọc máu liên tục (CRRT – Continuous Renal Replacement Therapy) là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu được chỉ định trong nhiều tình trạng nặng như sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp và suy đa tạng. Kỹ thuật giúp hỗ trợ chức năng thận, ổn định nội môi, góp phần cải thiện tiên lượng cho người bệnh nặng trong khoa hồi sức.
Lọc máu liên tục (CRRT) là gì
CRRT là phương pháp lọc máu diễn ra liên tục trong nhiều giờ đến nhiều ngày, nhằm loại bỏ dịch thừa và các chất hòa tan (độc chất, ure, creatinin, cytokine…) một cách từ từ, phù hợp với người bệnh huyết động không ổn định. So với lọc máu ngắt quãng, CRRT giúp giảm nguy cơ tụt huyết áp và kiểm soát dịch tốt hơn ở bệnh nhân nặng.Vai trò của CRRT trong suy đa tạng và sốc nhiễm khuẩn
CRRT thường được áp dụng khi người bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng, cần hỗ trợ đa cơ quan, với các mục tiêu chính:
Hỗ trợ chức năng thận khi suy thận cấp/thiểu niệu – vô niệu.
Kiểm soát dịch (giảm quá tải tuần hoàn, phù phổi, phù mô kẽ).
Điều chỉnh rối loạn điện giải – toan kiềm an toàn, ổn định.
Hỗ trợ kiểm soát đáp ứng viêm ở người bệnh sốc nhiễm khuẩn (tùy chỉ định lâm sàng và phác đồ).
Chỉ định thường gặp
Trong thực hành hồi sức, CRRT có thể được cân nhắc khi:
Suy thận cấp kèm rối loạn điện giải nặng, toan chuyển hóa nặng hoặc quá tải dịch.
Sốc nhiễm khuẩn/suy đa tạng cần kiểm soát dịch và nội môi chặt chẽ.
Phù phổi/ứ dịch không đáp ứng điều trị nội khoa, nguy cơ suy hô hấp.
Một số tình huống cần lọc loại bỏ chất độc theo chỉ định chuyên môn.
Quy trình thực hiện cơ bản tại khoa Hồi sức
CRRT được triển khai theo quy trình kiểm soát an toàn, thường gồm các bước chính:
Đánh giá chỉ định và tình trạng huyết động, xét nghiệm nền (đông máu, điện giải, khí máu…).
Thiết lập đường vào mạch máu bằng catheter tĩnh mạch trung tâm theo quy trình vô khuẩn.
Cài đặt thông số lọc (tốc độ dịch thay thế, siêu lọc, màng lọc, chống đông…) theo y lệnh.
Theo dõi liên tục: mạch, huyết áp, nước tiểu, bilan dịch; điện giải, toan kiềm; dấu hiệu chảy máu/tắc lọc.
Điều chỉnh kịp thời dựa trên diễn biến lâm sàng và kết quả xét nghiệm.
Ưu điểm nổi bật của CRRT
Ổn định huyết động hơn ở bệnh nhân nặng, giảm nguy cơ tụt huyết áp khi lọc.
Kiểm soát dịch và nội môi chính xác theo mục tiêu điều trị.
Hỗ trợ hồi sức đa cơ quan, đặc biệt trong bối cảnh suy đa tạng và sốc nhiễm khuẩn.
Lưu ý an toàn khi triển khai
Để bảo đảm an toàn người bệnh, cần tập trung:
Tuân thủ vô khuẩn tuyệt đối khi đặt đường vào và chăm sóc catheter.
Theo dõi sát đông máu và nguy cơ chảy máu (khi có chỉ định chống đông).
Giám sát điện giải, đường huyết, thân nhiệt, tránh rối loạn do lọc kéo dài.
Phối hợp chặt giữa bác sĩ hồi sức – điều dưỡng – kỹ thuật viên để xử trí kịp thời các sự cố (tắc lọc, báo động máy, tụt huyết áp…).
Khuyến nghị
CRRT là kỹ thuật phức tạp, hiệu quả phụ thuộc chỉ định đúng, theo dõi sát và phối hợp đa chuyên khoa. Khi người bệnh có dấu hiệu nặng (suy hô hấp, thiểu niệu, tụt huyết áp, rối loạn ý thức…), gia đình cần phối hợp chặt chẽ với nhân viên y tế để được cập nhật tình trạng và kế hoạch điều trị.