Tuần lễ truyền thông Phòng, chống kháng thuốc thế giới diễn ra từ ngày 18–24/11/2025 với chủ đề “Hành động ngay: Bảo vệ hiện tại, gìn giữ tương lai”. Đây là dịp nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng và cán bộ y tế trước nguy cơ gia tăng tình trạng kháng thuốc, thách thức nghiêm trọng đối với y học hiện đại và sức khỏe cộng đồng.
1. Thực trạng kháng thuốc tại Việt Nam
Tình trạng kháng thuốc, đặc biệt là kháng kháng sinh, đang diễn biến phức tạp tại Việt Nam. Nhiều chủng vi khuẩn đã giảm hoặc mất nhạy cảm với các kháng sinh thông thường; thậm chí xuất hiện các vi khuẩn đa kháng, kháng cả những kháng sinh thế hệ mới. Một số nguyên nhân chính được xác định gồm: nhận thức chưa đầy đủ về sử dụng kháng sinh; lạm dụng kháng sinh trong y tế, nông nghiệp và chăn nuôi; cùng với việc mua bán kháng sinh không theo đơn vẫn còn tồn tại.
2. Hậu quả của kháng thuốc đối với hệ thống y tế và xã hội
Kháng thuốc không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn gây ra nhiều hệ lụy lâu dài. Người bệnh phải điều trị kéo dài, chi phí y tế tăng cao, nguy cơ biến chứng và tử vong gia tăng. Đồng thời, kháng thuốc làm suy giảm hiệu quả của nhiều kỹ thuật y học hiện đại như phẫu thuật, ghép tạng, hóa trị và chăm sóc hồi sức, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều trị.
3. Chiến lược và kế hoạch hành động quốc gia
Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách nhằm phòng, chống kháng thuốc. Trong đó, Chiến lược quốc gia phòng, chống kháng thuốc giai đoạn 2023–2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành và địa phương. Bên cạnh đó, Kế hoạch hành động của Bộ Y tế giai đoạn 2026–2030 được ban hành nhằm cụ thể hóa các giải pháp trong lĩnh vực y tế. Việc triển khai kê đơn thuốc điện tử theo quy định hiện hành góp phần tăng cường quản lý và giám sát sử dụng kháng sinh hợp lý.
4. Vai trò của dược sĩ và các tổ chức nghề nghiệp
Dược sĩ, đặc biệt là dược sĩ lâm sàng, giữ vai trò quan trọng trong việc tư vấn xây dựng danh mục thuốc, giám sát kê đơn và hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Sự phối hợp chặt chẽ giữa dược sĩ với các bộ phận chuyên môn góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát nhiễm khuẩn và sử dụng kháng sinh tại cơ sở y tế.
5. Thông điệp hành động
Hưởng ứng Tuần lễ truyền thông phòng, chống kháng thuốc, các cơ sở y tế kêu gọi:
Người dân chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của cán bộ y tế, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị;
Cán bộ y tế thực hiện kê đơn hợp lý, tăng cường tư vấn và truyền thông cho người bệnh;
Cộng đồng cùng chung tay thực hiện các biện pháp phòng, chống kháng thuốc, góp phần bảo vệ hiệu quả điều trị và sức khỏe cho các thế hệ tương lai.