Giây phút trẻ chào đời là một cuộc chuyển đổi sinh lý cực kỳ phức tạp từ môi trường nước trong tử cung sang môi trường không khí. Đối với những trẻ gặp khó khăn trong việc thiết lập nhịp thở tự nhiên, quy trình Hồi sức sơ sinh (Neonatal Resuscitation) chuẩn hóa là yếu tố quyết định để ngăn ngừa các di chứng não và tử vong.
1. Nguyên tắc "Phút vàng" (The Golden Minute)
Trong vòng 60 giây đầu tiên sau khi sinh, mục tiêu chính là giúp trẻ thực hiện được nhịp thở đầu tiên hoặc bắt đầu thông khí hỗ trợ nếu trẻ không thở. Quy trình được thực hiện theo sơ đồ bậc thang: Đánh giá – Quyết định – Can thiệp.
2. Các bước hồi sức chuẩn hóa
Ngay khi trẻ chào đời, ê-kíp y tế thực hiện các bước hồi sức theo hướng dẫn của Hiệp hội Tim mạch (AHA) và Học viện Nhi khoa:
Chăm sóc thiết yếu ban đầu: Giữ ấm, lau khô, thông đường thở (nếu cần) và kích thích nhẹ nhàng.
Đánh giá nhanh: Quan sát nhịp thở, trương lực cơ và đếm nhịp tim.
Thông khí áp lực dương (PPV): Nếu trẻ ngừng thở hoặc nhịp tim < 100 lần/phút, bác sĩ Nhi sơ sinh sẽ tiến hành bóp bóng qua mặt nạ để đưa oxy vào phổi trẻ.
Ấn ngực và dùng thuốc: Trong trường hợp nặng, khi nhịp tim < 60 lần/phút dù đã thông khí tốt, ê-kíp sẽ tiến hành ấn ngực phối hợp với sử dụng thuốc (Adrenaline) qua tĩnh mạch rốn.
3. Sự phối hợp đa chuyên khoa tại phòng sinh
Sự thành công của ca hồi sức dựa trên sự hiệp đồng giữa các bộ phận:
Sản khoa: Đánh giá các yếu tố nguy cơ từ mẹ (suy thai, ối bẩn, mổ lấy thai cấp cứu) để báo động trước cho ê-kíp nhi khoa.
Nhi sơ sinh: Có mặt sẵn sàng tại phòng mổ/phòng đẻ với đầy đủ dụng cụ hồi sức đã được kiểm tra (máy hút, hệ thống oxy, bộ đặt nội khí quản).
Gây mê hồi sức: Hỗ trợ kiểm soát đường thở và huyết động trong các trường hợp hồi sức phức tạp tại phòng mổ.
Điều dưỡng/Nữ hộ sinh: Chuẩn bị nguồn nhiệt (giường sưởi), hỗ trợ bác sĩ trong việc theo dõi nhịp tim và thực hiện các thao tác phụ trợ.
4. Chăm sóc sau hồi sức và Gắn kết mẹ con
Ổn định thân nhiệt: Sử dụng lồng ấp vận chuyển nếu trẻ cần chuyển về đơn vị hồi sức sơ sinh (NICU).
K-K (Da kề da): Đối với trẻ ổn định sau hồi sức sơ bộ, khuyến khích thực hiện phương pháp Kangaroo sớm để ổn định tâm sinh lý cho trẻ.
Đào tạo liên tục: Bệnh viện thường xuyên tổ chức các buổi diễn tập tình huống (Simulation) để nâng cao kỹ năng phản xạ nhanh cho toàn bộ nhân viên y tế tại khối Sản - Nhi.
Việc làm chủ quy trình hồi sức sơ sinh không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của khoa Sản và Sơ sinh mà còn là cam kết cao nhất của bệnh viện trong việc bảo vệ những mầm non ngay từ những giây phút đầu tiên của cuộc đời.