Đối với các loại thuốc có điều kiện thanh toán đặc biệt hoặc thuốc chi phí lớn, Thông tư 20/2022/TT-BYT và quy chế bệnh án quy định việc sử dụng phải thông qua Hội đồng thuốc và điều trị hoặc Hội chẩn liên khoa/toàn viện.
1. Quy định trọng tâm về hội chẩn thuốc
Điều kiện thanh toán: Nhiều loại thuốc trong Thông tư 20 có ghi chú: "Chỉ thanh toán khi có biên bản hội chẩn" hoặc "Thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế".
Thành phần hội chẩn: Phải có sự tham gia của lãnh đạo bệnh viện hoặc lãnh đạo khoa lâm sàng, bác sĩ điều trị và dược sĩ lâm sàng (đặc biệt quan trọng đối với kháng sinh ưu tiên quản lý).
Nội dung biên bản: Phải nêu rõ tình trạng bệnh nhân, các thuốc đã sử dụng nhưng không hiệu quả (nếu là thuốc hàng thứ 2, thứ 3), lý do lựa chọn thuốc chi phí lớn và liều lượng dự kiến.
2. Các sai sót thường gặp và rủi ro xuất toán
Hội chẩn "hồi cứu": Bệnh nhân đã dùng thuốc được 3 ngày mới làm biên bản hội chẩn. Trên hệ thống HIS, thời gian ký biên bản sau thời gian y lệnh thuốc lần đầu. Đây là lỗi bị xuất toán 100% chi phí các ngày dùng thuốc trước hội chẩn.
Thành phần hội chẩn không đúng quy định: Biên bản chỉ có chữ ký của bác sĩ điều trị và một bác sĩ khác cùng khoa, thiếu sự xác nhận của lãnh đạo hoặc dược sĩ lâm sàng theo quy chế.
Nội dung không khớp với bệnh án: Diễn biến bệnh trong hồ sơ ghi "ổn định" nhưng biên bản hội chẩn lại ghi "tình trạng nặng, kháng thuốc" để hợp thức hóa việc dùng thuốc đắt tiền.
Quên đính kèm dữ liệu (File PDF): Khi đẩy dữ liệu XML 130 lên cổng, bệnh viện không đính kèm bản quét (scan) của biên bản hội chẩn vào trường dữ liệu quy định, dẫn đến hệ thống tự động đánh dấu lỗi thiếu hồ sơ minh chứng.
3. Giải pháp quản trị rủi ro cho bệnh viện
Để đảm bảo không bị xuất toán các loại thuốc này, bệnh viện cần quy chuẩn hóa quy trình trên phần mềm:
Số hóa Biên bản hội chẩn (E-Consultation): Triển khai mẫu biên bản hội chẩn điện tử ngay trên HIS. Hệ thống yêu cầu hoàn thành biên bản và ký số đầy đủ các thành phần trước khi cho phép bác sĩ nhấn nút "Chỉ định" các loại thuốc nằm trong danh mục "cần hội chẩn".
Thiết lập danh mục "Thuốc kiểm soát": Cấu hình HIS gắn nhãn (Flag) cho các thuốc thuộc Thông tư 20 có điều kiện hội chẩn. Khi bác sĩ chọn thuốc này, phần mềm tự động hiển thị cửa sổ: "Thuốc yêu cầu hội chẩn. Vui lòng chọn Biên bản hội chẩn đã thực hiện".
Kiểm soát thời gian thực: HIS phải tự động đối chiếu:
Thời gian hội chẩnphải $\le$Thời gian y lệnh thuốc. Nếu không thỏa mãn, hệ thống sẽ ngăn chặn việc lưu y lệnh.Tự động trích xuất sang XML 130: Cấu hình để hệ thống tự động đẩy dữ liệu biên bản hội chẩn (mã bảng dữ liệu tương ứng trong QĐ 130) cùng với tệp XML thuốc, đảm bảo giám định viên có thể xem được hồ sơ ngay trên cổng mà không cần xuống kiểm tra bệnh án giấy.
Vai trò của Dược sĩ lâm sàng: Giao quyền cho dược sĩ lâm sàng duyệt các y lệnh thuốc chi phí lớn trên phần mềm dựa trên kết quả hội chẩn trước khi kho dược phát thuốc.