Chụp mạch máu số hóa xóa nền DSA (Digital Subtraction Angiography) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến kết hợp giữa tia X và xử lý máy tính. Bằng cách "xóa" đi các cấu trúc không cần thiết như xương hay mô mềm, hệ thống này chỉ hiển thị rõ nét hệ thống mạch máu, cho phép bác sĩ can thiệp chính xác các tổn thương nhỏ nhất trong não bộ.
1. Nguyên lý hoạt động của DSA
Hệ thống DSA hoạt động dựa trên quy trình thu nhận hình ảnh đặc biệt:
Chụp ảnh nền: Máy chụp một hình ảnh khu vực quan tâm khi chưa tiêm thuốc cản quang.
Tiêm thuốc cản quang: Thuốc được bơm vào mạch máu để làm rõ dòng chảy.
Xóa nền: Máy tính lấy hình ảnh có thuốc trừ đi hình ảnh nền. Kết quả cuối cùng là một bản đồ mạch máu tinh khiết, loại bỏ hoàn toàn nhiễu từ xương sọ.
2. Ứng dụng đột phá trong can thiệp mạch não
DSA không chỉ là phương tiện chẩn đoán mà còn là nền tảng để thực hiện các can thiệp điều trị xâm lấn tối thiểu:
Điều trị túi phình động mạch não: Luồn các vòng xoắn kim loại (Coiling) vào túi phình để ngăn chặn nguy cơ vỡ mạch gây xuất huyết não.
Lấy huyết khối cơ học: Sử dụng dụng cụ kéo huyết khối ra ngoài cho bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não cấp (như đã đề cập ở mục 134).
Nong và đặt Stent mạch não: Mở rộng các đoạn mạch bị hẹp do mảng xơ vữa để tái tưới máu cho não.
Nút mạch dị dạng (AVM): Bơm các vật liệu gây tắc để bít các khối dị dạng mạch máu não phức tạp.
3. Ưu điểm của kỹ thuật can thiệp qua DSA
Chính xác tuyệt đối: Cung cấp hình ảnh động theo thời gian thực với độ phân giải cực cao.
Ít xâm lấn: Chỉ cần một vết chọc kim nhỏ ở vùng bẹn hoặc cổ tay, thay thế cho các cuộc đại phẫu mở hộp sọ.
Hồi phục nhanh: Bệnh nhân thường có thể vận động nhẹ nhàng sau 24 giờ và xuất viện sau 2-3 ngày.
An toàn cho người bệnh: Giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng và các di chứng thần kinh so với mổ mở.
4. Quy trình phối hợp đa chuyên khoa (Stroke & Neuro-intervention Team)
Một ca can thiệp DSA thành công là kết quả của sự hiệp đồng:
Can thiệp thần kinh / Điện quang can thiệp: Trực tiếp thao tác trên hệ thống DSA để xử lý tổn thương.
Gây mê hồi sức: Đảm bảo bệnh nhân nằm yên tuyệt đối (thường cần gây mê nội khí quản) để hình ảnh không bị nhòe và kiểm soát huyết áp ổn định.
Chẩn đoán hình ảnh: Phối hợp đọc kết quả và dựng hình mạch máu 3D để lên kế hoạch can thiệp.
Kỹ thuật viên điện quang: Vận hành hệ thống máy DSA, điều chỉnh liều tia X an toàn cho cả người bệnh và kíp mổ.
Điều dưỡng: Chuẩn bị dụng cụ can thiệp chuyên dụng (catheter, micro-guidewire) và theo dõi bệnh nhân sau thủ thuật.
5. Theo dõi sau can thiệp
Bệnh nhân sau can thiệp DSA cần được theo dõi sát tại đơn vị hồi sức:
Kiểm tra vị trí chọc mạch (bẹn hoặc cổ tay) để phòng ngừa chảy máu hoặc khối máu tụ.
Theo dõi tri giác và các dấu hiệu thần kinh khu trú hằng giờ.
Duy trì chế độ bù dịch để giúp thận đào thải thuốc cản quang nhanh hơn.
Làm chủ hệ thống DSA là một trong những cột mốc khẳng định trình độ chuyên sâu của bệnh viện trong lĩnh vực Cấp cứu và điều trị đột quỵ, mang lại cơ hội sống và hồi phục hoàn toàn cho người bệnh.