Giảm đau sau mổ trong nhi khoa không chỉ là vấn đề nhân văn mà còn là yếu tố then chốt quyết định tốc độ hồi phục. Gây tê ngoài màng cứng (Epidural Analgesia) là kỹ thuật tiên tiến nhất giúp phong bế dẫn truyền thần kinh đau từ vết mổ về não bộ, giúp trẻ tỉnh táo, hít thở tốt và sớm vận động trở lại mà không phải chịu đựng những cơn đau sau phẫu thuật lớn.
1. Cơ chế và Ưu điểm vượt trội ở trẻ em
Kỹ thuật này được thực hiện bằng cách đưa một ống thông siêu nhỏ (catheter) vào khoang ngoài màng cứng ở cột sống để truyền thuốc tê liên tục:
Giảm đau trúng đích: Thuốc tác động trực tiếp vào rễ thần kinh chi phối vùng mổ, mang lại hiệu quả giảm đau mạnh mẽ hơn so với dùng thuốc đường tĩnh mạch.
Hạn chế tác dụng phụ của Morphine: Giảm thiểu đáng kể tình trạng buồn nôn, nôn, bí tiểu và đặc biệt là nguy cơ ức chế hô hấp thường gặp khi dùng thuốc giảm đau dòng opioid liều cao ở trẻ nhỏ.
Phục hồi sớm chức năng tiêu hóa: Trẻ có thể ăn uống và đại tiện sớm hơn sau các cuộc mổ bụng lớn.
Ổn định tâm lý: Khi không bị đau, trẻ ít quấy khóc, giảm stress, giúp cha mẹ yên tâm và phối hợp tốt hơn với nhân viên y tế.
2. Quy trình thực hiện chuyên sâu tại khối Gây mê
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bệnh nhi, quy trình được thực hiện nghiêm ngặt bởi đội ngũ chuyên gia:
Chuẩn bị: Sau khi trẻ đã được gây mê toàn thân ổn định, bác sĩ gây mê tiến hành xác định vị trí khoang ngoài màng cứng dưới sự hỗ trợ của máy siêu âm (giúp quan sát trực tiếp cấu trúc cột sống của trẻ).
Kỹ thuật: Luồn catheter ngoài màng cứng bằng kim chuyên dụng có kích thước phù hợp với lứa tuổi (từ trẻ sơ sinh đến trẻ lớn).
Quản lý thuốc: Sử dụng máy truyền dịch tự động hoặc bơm tiêm điện để duy trì nồng độ thuốc tê (thường là Bupivacaine hoặc Ropivacaine nồng độ thấp) ổn định suốt 48-72 giờ sau mổ.
3. Phối hợp theo dõi Đa chuyên khoa
Sự an toàn của trẻ được đặt lên hàng đầu thông qua sự hiệp đồng giữa các bộ phận:
Gây mê hồi sức: Đội ngũ "Giảm đau cấp tính" (APS - Acute Pain Service) thăm khám định kỳ hằng ngày để điều chỉnh liều thuốc và đánh giá mức độ giảm đau qua các thang điểm chuyên biệt (như thang điểm FLACC cho trẻ nhỏ hoặc VAS cho trẻ lớn).
Ngoại Nhi: Phối hợp theo dõi tình trạng vết mổ và các dấu hiệu thần kinh ngoại biên.
Điều dưỡng Nhi khoa: Đóng vai trò then chốt trong việc theo dõi sát sao nhịp thở, nồng độ oxy (SpO2), tình trạng vận động của hai chân và vệ sinh chân vị trí đặt catheter để ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
Gia đình bệnh nhi: Được hướng dẫn cách nhận biết các dấu hiệu đau của trẻ và phối hợp cùng điều dưỡng để đảm bảo dây truyền thuốc không bị gập, tắc.
4. Kiểm soát biến chứng và An toàn người bệnh
Mọi ca gây tê ngoài màng cứng đều có quy trình dự phòng biến chứng:
Sử dụng bộ dụng cụ vô trùng tuyệt đối để tránh viêm màng não.
Theo dõi sát huyết áp và nhịp tim để xử trí kịp thời tình trạng giãn mạch do thuốc tê.
Đảm bảo hệ thống máy truyền thuốc có tính năng khóa an toàn, tránh việc thay đổi liều lượng ngoài ý muốn.
Áp dụng kỹ thuật gây tê ngoài màng cứng giảm đau sau mổ thể hiện cam kết của bệnh viện trong việc triển khai Y học dựa trên bằng chứng và mô hình chăm sóc toàn diện, giúp các "bệnh nhi nhí" vượt qua cuộc phẫu thuật một cách nhẹ nhàng nhất.