Ngày 14/11/2025, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng “Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2025” với chủ đề “Khởi đầu vững chắc, tương lai tươi sáng cho trẻ sinh non”. Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng và hệ thống y tế về thực trạng sinh non, các nguy cơ đối với sức khỏe trẻ sơ sinh, đồng thời thúc đẩy các giải pháp dự phòng hiệu quả.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết Việt Nam đã được quốc tế ghi nhận là một trong những quốc gia đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững liên quan đến sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Các chỉ số sống còn của trẻ em tiếp tục được cải thiện rõ rệt, trong đó tỉ suất tử vong trẻ dưới 5 tuổi giảm từ 22,1‰ năm 2015 xuống còn 16,9‰ năm 2024; tỉ suất tử vong trẻ dưới 1 tuổi giảm từ 14,7‰ xuống 11,3‰; tỉ suất tử vong trẻ sơ sinh giảm từ 12‰ xuống còn 9,6‰.
Tuy nhiên, theo thống kê toàn cầu, cứ 10 trẻ sinh ra thì có khoảng 1 trẻ sinh non và tỉ lệ này tại Việt Nam cũng tương đương. Sinh non và nhẹ cân hiện chiếm khoảng 19% trong mô hình bệnh tật sơ sinh và là nguyên nhân của khoảng 25% các trường hợp tử vong sơ sinh. Ước tính, tỉ lệ sinh non tại Việt Nam dao động từ 8,5% đến 10% tổng số ca sinh, trong đó khoảng 85% trẻ sinh non có tuổi thai từ 32 tuần trở lên.
Theo Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, phần lớn các trường hợp tử vong liên quan đến sinh non có thể được phòng ngừa. Khoảng 75% ca tử vong do sinh non có thể tránh được thông qua các biện pháp can thiệp đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp nếu được phát hiện sớm và quản lý thai kỳ phù hợp.
Sinh non không chỉ là việc trẻ chào đời sớm hơn dự kiến mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe toàn diện của trẻ. Trong giai đoạn sớm sau sinh, trẻ sinh non có thể gặp các biến chứng như hạ thân nhiệt, hội chứng suy hô hấp, cơn ngừng thở, xuất huyết não, nhiễm khuẩn huyết và viêm ruột hoại tử. Về lâu dài, trẻ sinh non có nguy cơ đối mặt với các rối loạn phát triển thần kinh, bại não, chậm phát triển trí tuệ và vận động, rối loạn hành vi, hen phế quản, bệnh võng mạc và bệnh thận mạn tính.
Các chuyên gia y tế cho biết mức độ biến chứng ở trẻ sinh non có mối liên quan chặt chẽ với tuổi thai và cân nặng lúc sinh. Để giảm thiểu nguy cơ sinh non và các hệ lụy kèm theo, phụ nữ mang thai cần được bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ dưỡng chất; thực hiện khám thai định kỳ để phát hiện sớm và quản lý tốt các bệnh lý trong thai kỳ; duy trì chế độ làm việc, sinh hoạt phù hợp, tránh lao động quá sức và căng thẳng kéo dài; đồng thời tránh mang thai ở độ tuổi quá trẻ hoặc quá muộn.
Việc nâng cao nhận thức của phụ nữ và gia đình về tầm quan trọng của chăm sóc trước sinh, chủ động khám thai và quản lý thai kỳ toàn diện được xác định là giải pháp then chốt trong dự phòng sinh non, góp phần bảo đảm khởi đầu khỏe mạnh và tương lai phát triển bền vững cho trẻ em.