Chuyển đổi số không chỉ là việc mua sắm thiết bị hay cài đặt phần mềm, mà là một cuộc cách mạng về tư duy và quy trình. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành y tế đang đứng trước những thách thức "không nhỏ" cần sự vào cuộc quyết liệt của đội ngũ CNTT và lãnh đạo các cấp.
1. Thách thức từ hạ tầng và sự thiếu đồng bộ
Nhiều cơ sở y tế hiện nay vẫn đang vận hành trên nền tảng hạ tầng cũ kỹ, chưa đáp ứng được yêu cầu lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn (Big Data).
Hệ thống rời rạc: Tình trạng "ốc đảo dữ liệu" khi các phần mềm HIS, LIS, PACS của các nhà cung cấp khác nhau không thể kết nối liên thông.
Đường truyền: Tốc độ kết nối tại các đơn vị tuyến cơ sở còn hạn chế, gây khó khăn khi triển khai các nền tảng dùng chung như Sổ sức khỏe điện tử hay khám chữa bệnh từ xa (Telehealth).
2. Bài toán nhân lực CNTT y tế
Đây là thách thức cốt lõi. Nhân sự CNTT tại các bệnh viện hiện nay đang phải đối mặt với:
Áp lực công việc cao: Vừa vận hành hệ thống, vừa hỗ trợ người dùng, vừa phải cập nhật các quy định liên thông dữ liệu liên tục của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội.
Thiếu chuyên gia sâu: Ngành y tế cần những "Kỹ sư y tin" – những người vừa giỏi công nghệ vừa hiểu nghiệp vụ y tế, nhưng thực tế nguồn nhân lực này đang rất khan hiếm và dễ bị thu hút bởi khối doanh nghiệp tư nhân.
3. An toàn thông tin và bảo mật dữ liệu
Khi dữ liệu được đưa lên môi trường số, nguy cơ về tấn công mạng, rò rỉ thông tin cá nhân trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.
Việc đầu tư cho các hệ thống bảo mật (Firewall, phần mềm diệt virus chuyên dụng, hệ thống dự phòng) thường chiếm kinh phí lớn, khiến nhiều đơn vị còn e dè.
Ý thức về an toàn thông tin của nhân viên y tế (bác sĩ, điều dưỡng) đôi khi chưa cao, dễ trở thành "mắt xích yếu" để mã độc xâm nhập.
4. Thay đổi thói quen và quy trình làm việc
Chuyển đổi số đòi hỏi từ bỏ bệnh án giấy, từ bỏ các quy trình thủ công đã tồn tại hàng chục năm.
Một bộ phận nhân viên y tế ngại tiếp cận công nghệ mới do lo ngại mất thời gian hoặc làm phức tạp thêm công việc.
Cần có cơ chế tài chính và hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các dịch vụ y tế số (như giá dịch vụ CNTT, quy định về chữ ký số) để các bệnh viện tự tin triển khai.
5. Lời giải nào cho tương lai?
Để vượt qua thách thức, cần thực hiện đồng bộ: Hạ tầng đi trước – Dữ liệu làm trung tâm – Con người là quyết định. Các đơn vị cần tận dụng tối đa các hướng dẫn từ Nghị định 102/2025/NĐ-CP và các chỉ đạo của Bộ Y tế để từng bước chuẩn hóa, tiến tới mục tiêu "Bệnh viện không giấy".