Việc thiếu thống nhất trong cách đặt tên và mã hóa chỉ số xét nghiệm giữa các bệnh viện đang là rào cản lớn nhất cho việc công nhận kết quả lẫn nhau. Triển khai chuẩn LOINC (Logical Observation Identifiers Names and Codes) không chỉ là yêu cầu từ Bộ Y tế mà còn là bước tiến tất yếu để xây dựng hệ sinh thái y tế số bền vững.
1. Thách thức từ sự "không đồng nhất" dữ liệu xét nghiệm
Hiện nay, cùng một chỉ số xét nghiệm (ví dụ: Glucose máu), mỗi hệ thống LIS (quản lý phòng xét nghiệm) tại các bệnh viện có thể đặt mã và tên gọi khác nhau. Điều này dẫn đến:
Hệ thống máy tính giữa các bệnh viện không thể tự động đọc và hiểu dữ liệu của nhau.
Bác sĩ khó theo dõi biểu đồ tiến triển bệnh của bệnh nhân nếu họ làm xét nghiệm ở nhiều nơi khác nhau.
Lãng phí nguồn lực xã hội do bệnh nhân phải làm lại xét nghiệm khi chuyển viện.
2. Chuẩn LOINC là gì và tại sao lại quan trọng?
LOINC là hệ thống mã tiêu chuẩn quốc tế dùng để định danh các quan sát xét nghiệm và lâm sàng. Khi áp dụng LOINC, mỗi chỉ số xét nghiệm sẽ được định nghĩa dựa trên 6 thành phần chính (Thành phần phân tích, tính chất mẫu, thời gian, hệ thống mẫu, thang đo, phương pháp).
Việc áp dụng chuẩn này giúp:
Ngôn ngữ chung: Tạo ra một "cuốn từ điển" chung cho tất cả các phòng xét nghiệm trên toàn quốc.
Liên thông dữ liệu: Kết quả xét nghiệm từ bệnh viện tuyến tỉnh có thể được đẩy thẳng vào Sổ sức khỏe điện tử (VNeID) và được bệnh viện tuyến Trung ương chấp nhận ngay lập tức.
Hỗ trợ AI: Dữ liệu chuẩn hóa là nguyên liệu sạch để các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích và hỗ trợ chẩn đoán chính xác.
3. Vai trò của phòng Công nghệ thông tin và Labo
Để triển khai chuẩn hóa danh mục chỉ số xét nghiệm, đội ngũ IT cần phối hợp chặt chẽ với khoa Xét nghiệm:
Rà soát danh mục: Đối chiếu danh mục kỹ thuật hiện có của bệnh viện với bộ mã LOINC do Bộ Y tế ban hành.
Ánh xạ dữ liệu (Mapping): Thực hiện cấu hình trên phần mềm LIS và HIS để ánh xạ mã nội bộ sang mã chuẩn quốc tế.
Kiểm định đầu ra: Đảm bảo dữ liệu xuất ra (file XML) tuân thủ đúng định dạng và mã hóa theo quy định của Quyết định 130/QĐ-BYT.
4. Lợi ích thiết thực cho người bệnh và bệnh viện
Người bệnh: Giảm chi phí, thời gian chờ đợi và giảm đau đớn do không phải lấy máu nhiều lần.
Bệnh viện: Nâng cao uy tín, đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá mức độ ứng dụng CNTT (theo Thông tư 46/2018/TT-BYT) và tiến tới bệnh viện không giấy tờ.