Việc đảm bảo chất lượng thuốc từ khâu nhập kho đến khi tận tay người bệnh là nhiệm vụ sống còn của y tế cơ sở. Văn bản hợp nhất 12/VBHN-BYT năm 2025 vừa ban hành đã hệ thống hóa các quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP), đặt ra những tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhưng thiết thực cho các Trạm Y tế trong tình hình mới.
1. Bảo quản thuốc tại Trạm Y tế: Không chỉ là lưu kho
Theo quy định tại Văn bản hợp nhất số 12, bảo quản thuốc là việc cất giữ thuốc trong điều kiện đảm bảo để thuốc luôn giữ được chất lượng theo tiêu chuẩn đã đăng ký. Đối với Trạm Y tế (TYT), khu vực bảo quản thuốc phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản:
Vị trí và thiết kế: Kho thuốc hoặc tủ thuốc phải đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và cách xa nguồn ô nhiễm.
Diện tích: Phải đủ rộng để phân loại thuốc theo từng nhóm (thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc cần kiểm soát đặc biệt) và đảm bảo lưu thông không khí.
2. Các tiêu chuẩn kỹ thuật thiết yếu
Để đạt chuẩn GSP, TYT cần tuân thủ các thông số kỹ thuật nghiêm ngặt về môi trường:
Nhiệt độ và Độ ẩm: Phải có nhiệt kế, ẩm kế để theo dõi hằng ngày. Nhiệt độ bảo quản thông thường là dưới 30°C, độ ẩm không quá 75%.
Điều kiện đặc biệt: Các loại vắc xin hoặc thuốc nhạy cảm nhiệt độ phải được bảo quản trong dây chuyền lạnh (tủ lạnh chuyên dụng) với nhiệt độ từ 2°C đến 8°C và có thiết bị theo dõi nhiệt độ tự động.
Hệ thống giá kệ: Thuốc phải được xếp trên giá, kệ, không được để trực tiếp xuống sàn nhà để tránh ẩm mốc và côn trùng xâm nhập.
3. Quy trình quản lý thuốc chuyên nghiệp
Văn bản 12/VBHN-BYT nhấn mạnh việc quản lý hồ sơ và quy trình nghiệp vụ:
Nguyên tắc FEFO và FIFO: Ưu tiên xuất kho những lô thuốc có hạn dùng ngắn hơn (FEFO) hoặc những lô nhập trước (FIFO) để tránh tình trạng thuốc hết hạn trong kho.
Kiểm soát hạn dùng: Cán bộ y tế phải định kỳ kiểm tra hạn dùng và chất lượng cảm quan của thuốc (biến màu, ẩm mốc, nứt vỡ).
Ghi chép sổ sách: Mọi biến động nhập - xuất phải được ghi chép đầy đủ, khuyến khích sử dụng phần mềm quản lý dược để liên thông dữ liệu với tuyến trên.
4. Vai trò của cán bộ dược cơ sở
Nhân viên y tế phụ trách dược tại Trạm có trách nhiệm:
Theo dõi sát sao các điều kiện bảo quản trong suốt thời gian lưu kho.
Kịp thời báo cáo các trường hợp thuốc không đảm bảo chất lượng để xử lý theo quy định.
Hướng dẫn người dân cách bảo quản thuốc đúng cách tại nhà sau khi cấp phát.
Kết luận
Tuân thủ tiêu chuẩn GSP theo Văn bản hợp nhất 12/VBHN-BYT không chỉ là việc chấp hành pháp luật mà còn là sự khẳng định uy tín của Trạm Y tế. Khi thuốc được bảo quản tốt, hiệu quả điều trị sẽ được đảm bảo, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào y tế cơ sở.