Trong cấp cứu đột quỵ não, mỗi giây trôi qua có khoảng 32.000 tế bào não bị chết. "Giờ vàng" (Golden Hour) — thường là 4,5 giờ đầu đối với thuốc tiêu sợi huyết và mở rộng đến 6-24 giờ đối với can thiệp lấy huyết khối — là khoảng thời gian duy nhất để các bác sĩ có thể tái thông mạch máu, cứu vãn các tế bào não đang trong tình trạng "hấp hối".
1. Nhận diện đột quỵ - Quy tắc FAST
Trước khi đến bệnh viện, việc nhận diện sớm là bước đầu tiên của quy trình cấp cứu:
F (Face): Méo miệng, nhân trung lệch sang một bên.
A (Arm): Yếu liệt tay chân, không thể giơ hai tay lên cùng lúc.
S (Speech): Nói ngọng, nói khó hoặc không hiểu lời nói.
T (Time): Nếu có các dấu hiệu trên, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
2. Quy trình xử trí "Chuỗi cứu sinh" tại bệnh viện
Ngay khi bệnh nhân nhập viện, hệ thống Code Stroke (Báo động đỏ đột quỵ) được kích hoạt để rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi:
Khám sơ bộ và Xét nghiệm (10-15 phút): Bác sĩ cấp cứu đánh giá tri giác (thang điểm Glasgow), chấm điểm đột quỵ (NIHSS) và lấy máu xét nghiệm khẩn cấp.
Chẩn đoán hình ảnh thần tốc: Bệnh nhân được ưu tiên chụp CT-Scanner hoặc MRI não ngay lập tức để phân biệt giữa nhồi máu não (tắc mạch) và xuất huyết não (vỡ mạch).
Can thiệp tái thông:
Thuốc tiêu sợi huyết (rTPA): Truyền qua đường tĩnh mạch để làm tan cục máu đông (áp dụng trước 4,5 giờ).
Lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học: Sử dụng ống thông luồn qua động mạch đùi để kéo cục máu đông ra ngoài (áp dụng cho tắc mạch lớn).
3. Phối hợp đa chuyên khoa thần tốc
Sự thành công của ca cấp cứu giờ vàng dựa trên quy trình "không điểm dừng":
Cấp cứu (ER): Tiếp nhận, phân loại và duy trì các chức năng sống (huyết áp, đường thở).
Đột quỵ / Thần kinh: Trực tiếp điều phối quy trình điều trị và đưa ra quyết định can thiệp.
Chẩn đoán hình ảnh: Thực hiện và đọc kết quả phim chụp trong thời gian ngắn nhất (thời gian "Cửa - Hình ảnh" dưới 20 phút).
Can thiệp điện quang: Sẵn sàng phòng máy DSA để can thiệp lấy huyết khối nếu có chỉ định.
Hồi sức tích cực (ICU): Theo dõi sát sao tình trạng phù não, huyết động và biến chứng sau tái thông.
4. Chăm sóc sau cấp cứu và Phục hồi
Phòng ngừa tái phát: Tìm nguyên nhân (như rung nhĩ, hẹp động mạch cảnh, mỡ máu) để dùng thuốc dự phòng.
Phục hồi chức năng sớm: Bắt đầu tập vật lý trị liệu, ngôn ngữ trị liệu ngay tại giường bệnh sau 24-48 giờ để giảm thiểu di chứng liệt.
Dinh dưỡng: Đánh giá chức năng nuốt để có chế độ ăn phù hợp, tránh viêm phổi do sặc.
Việc làm chủ quy trình cấp cứu đột quỵ giờ vàng không chỉ là kỹ thuật y tế đơn thuần, mà còn là cam kết của bệnh viện trong việc mang lại cơ hội trở về cuộc sống bình thường cho người bệnh.