Phòng xét nghiệm y tế là nơi tiếp nhận và phân tích các mẫu bệnh phẩm chứa vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh tiềm ẩn. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn sinh học (ATSH) không chỉ đảm bảo độ chính xác của kết quả xét nghiệm mà còn là "lá chắn" bảo vệ sức khỏe cho nhân viên y tế, ngăn ngừa nguy cơ phát tán mầm bệnh ra môi trường bên ngoài.
Phân cấp và tiêu chuẩn phòng xét nghiệm an toàn
Tùy vào mức độ nguy hiểm của các tác nhân vi sinh vật, phòng xét nghiệm được phân loại theo các cấp độ ATSH khác nhau (từ cấp I đến cấp IV). Để đảm bảo vận hành an toàn, bệnh viện tập trung vào ba trụ cột chính:
Cơ sở hạ tầng đạt chuẩn: Thiết kế phòng xét nghiệm phải đảm bảo tính một chiều, có hệ thống thông gió, chiếu sáng và xử lý nước thải chuyên biệt.
Trang thiết bị bảo hộ: Sử dụng tủ an toàn sinh học (BSC) đạt chuẩn, trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) như găng tay, khẩu trang N95, áo choàng và kính bảo hộ cho nhân viên.
Quy trình kỹ thuật: Mọi thao tác từ tiếp nhận, bệnh phẩm, ly tâm đến phân tích đều phải tuân thủ bảng kiểm an toàn để hạn chế tối đa việc tạo ra các hạt khí dung (aerosol) chứa mầm bệnh.
Sự phối hợp liên khoa trong hệ thống an toàn
An toàn sinh học là một quy trình khép kín với sự tham gia của nhiều bộ phận chuyên trách:
Khoa Xét nghiệm: Đóng vai trò chủ chốt trong việc thực hiện các xét nghiệm, bảo quản chủng vi sinh vật và xử lý rác thải y tế nguy hại ngay tại nguồn.
Kiểm soát nhiễm khuẩn: Thường xuyên giám sát, kiểm tra việc tuân thủ quy định ATSH, đào tạo kỹ năng ứng phó sự cố (như tràn đổ bệnh phẩm) cho nhân viên.
Thiết bị y tế: Đảm bảo các thiết bị như máy hấp tiệt trùng (Autoclave), tủ an toàn sinh học luôn được hiệu chuẩn và bảo trì định kỳ.
Quản trị bệnh viện: Ban hành các quyết định về phân công trách nhiệm và đầu tư nguồn lực cho hệ thống quản lý an toàn sinh học toàn diện.
Quản lý rác thải và phòng ngừa sự cố
Quy trình ATSH còn mở rộng đến khâu xử lý sau xét nghiệm để triệt tiêu mọi nguy cơ:
Khử khuẩn và Tiệt khuẩn: Tất cả các dụng cụ tái sử dụng và rác thải sau xét nghiệm phải được hấp tiệt trùng hoặc ngâm dung dịch khử khuẩn nồng độ cao trước khi đưa ra khỏi khu vực xét nghiệm.
Đào tạo và Diễn tập: Nhân viên y tế được tập huấn định kỳ về cách xử lý các tình huống khẩn cấp, phơi nhiễm nghề nghiệp và quy trình báo cáo sự cố y khoa.
Nghiên cứu khoa học: Ứng dụng các kết quả nghiên cứu về vi sinh vật để cải tiến quy trình Điều trị và xét nghiệm, giúp rút ngắn thời gian trả kết quả mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Việc duy trì các tiêu chuẩn An toàn sinh học khắt khe là minh chứng cho sự chuyên nghiệp và trách nhiệm của bệnh viện trong việc xây dựng một môi trường y tế an toàn, bền vững.