Người mắc các bệnh nền mãn tính như tiểu đường, tim mạch, hen suyễn hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) thường có hệ miễn dịch yếu hơn và nguy cơ biến chứng nặng khi mắc các bệnh truyền nhiễm. Tiêm chủng chủ động chính là giải pháp hữu hiệu để giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong ở nhóm đối tượng ưu tiên này.
1. Tại sao người bệnh nền cần được ưu tiên tiêm chủng?
Khi virus hoặc vi khuẩn xâm nhập, cơ thể người bệnh nền phải đối mặt với "hiểm họa kép":
Nguy cơ bùng phát đợt cấp: Các bệnh truyền nhiễm như cúm, phế cầu có thể khiến tình trạng bệnh nền trầm trọng hơn (ví dụ: gây suy tim cấp hoặc cơn hen ác tính).
Biến chứng nặng: Người tiểu đường có nguy cơ tử vong do phế cầu khuẩn cao gấp nhiều lần người bình thường. Người bệnh phổi khi mắc cúm dễ chuyển biến thành viêm phổi nặng, suy hô hấp.
2. Các loại vaccine thiết yếu cho người bệnh nền
Dựa trên khuyến cáo của Bộ Y tế và các tổ chức y tế quốc tế, người bệnh nền cần lưu ý các loại vaccine sau:
| Loại Vaccine | Đối tượng khuyên dùng | Lợi ích |
|---|---|---|
| Vaccine Cúm | Người bệnh tim mạch, phổi mãn tính, tiểu đường... | Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ do biến chứng cúm. |
| Vaccine Phế cầu | Người suy giảm miễn dịch, bệnh gan, thận, phổi. | Phòng viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết. |
| Vaccine Ho gà - Bạch hầu - Uốn ván | Người lớn tuổi, người có bệnh hô hấp. | Tránh các cơn ho kéo dài gây suy kiệt đường thở. |
| Vaccine Tả / Viêm gan | Người bệnh gan mật, tiêu hóa. | Bảo vệ chức năng gan và hệ tiêu hóa vốn đã yếu. |
3. Quy trình tiêm chủng an toàn cho người bệnh mãn tính
Khác với người khỏe mạnh, quy trình tiêm chủng cho người bệnh nền cần được thực hiện chặt chẽ:
Khám sàng lọc kỹ lưỡng: Bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá tình trạng bệnh lý hiện tại (bệnh có đang ở giai đoạn ổn định hay không).
Tư vấn phác đồ: Lựa chọn loại vaccine phù hợp và khoảng cách giữa các mũi tiêm để đạt hiệu quả miễn dịch tốt nhất.
Theo dõi sau tiêm: Người bệnh nền cần được theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút và tiếp tục giám sát tại nhà trong 24-48 giờ tiếp theo.
4. Những lưu ý quan trọng
Không tự ý dừng thuốc điều trị: Người bệnh vẫn tiếp tục sử dụng các thuốc điều trị bệnh nền theo chỉ định của bác sĩ trước và sau khi tiêm.
Thời điểm tiêm tốt nhất: Nên tiêm khi các chỉ số bệnh nền (đường huyết, huyết áp...) đang ở mức ổn định.
Thông báo tiền sử dị ứng: Cần cung cấp đầy đủ thông tin về các loại thuốc đang dùng và tiền sử dị ứng cho bác sĩ khám sàng lọc.
5. Lời khuyên từ T5G
Tiêm chủng không chỉ bảo vệ cá nhân người bệnh mà còn bảo vệ gia đình và cộng đồng. Hãy chủ động liên hệ với các cơ sở y tế gần nhất hoặc các trung tâm tiêm chủng uy tín để được tư vấn phác đồ bảo vệ sức khỏe bền vững.