Dị vật đường thở là một cấp cứu nội - ngoại khoa nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng do tắc nghẽn hô hấp hoặc gây biến chứng viêm phổi kéo dài, áp xe phổi nếu không được xử trí kịp thời. Với sự phát triển của công nghệ, Nội soi phế quản bằng ống soi mềm đã trở thành kỹ thuật "vàng" giúp xác định chính xác vị trí và lấy dị vật một cách nhẹ nhàng, hạn chế tối đa tổn thương cho bệnh nhân.
1. Ưu điểm của nội soi phế quản ống mềm
So với ống soi cứng truyền thống, ống soi mềm sở hữu những ưu điểm vượt trội:
Khả năng tiếp cận: Ống soi nhỏ, linh hoạt, có thể đi sâu vào các phế quản phân thùy nhỏ ở cả hai bên phổi.
Ít xâm lấn: Giảm cảm giác đau đớn, kích thích cho bệnh nhân; có thể thực hiện dưới gây tê tại chỗ hoặc tiền mê.
Quan sát đa góc độ: Camera độ phân giải cao giúp bác sĩ đánh giá chi tiết tình trạng niêm mạc xung quanh dị vật.
2. Quy trình kỹ thuật lấy dị vật
Bước 1: Chuẩn bị và Đánh giá
Bệnh nhân được thăm khám lâm sàng, chụp X-quang hoặc CT-Scanner ngực để định vị sơ bộ dị vật.
Nhịn ăn uống ít nhất 6 giờ trước thủ thuật để tránh trào ngược.
Bước 2: Gây tê/Gây mê
Thực hiện gây tê tại chỗ vùng hầu họng bằng Lidocain hoặc gây mê tĩnh mạch tùy theo độ tuổi và tâm lý bệnh nhân (đặc biệt là trẻ em).
Bước 3: Tiếp cận và Gắp dị vật
Bác sĩ đưa ống soi mềm qua đường mũi hoặc miệng, đi qua thanh quản vào khí quản và phế quản.
Sau khi xác định vị trí dị vật, các dụng cụ chuyên dụng (như kìm gắp chân vịt, giỏ gắp, hoặc đầu hút) sẽ được đưa qua kênh thủ thuật của ống soi để kẹp chặt và đưa dị vật ra ngoài cùng ống soi.
Bước 4: Kiểm tra sau thủ thuật
Soi kiểm tra lại toàn bộ đường thở để đảm bảo không còn mảnh vụn dị vật và kiểm soát tình trạng chảy máu (nếu có).
3. Theo dõi và xử trí biến chứng
Mặc dù là kỹ thuật an toàn, nhưng vẫn cần theo dõi sát các phản ứng sau nội soi:
Ho và đau họng: Thường nhẹ và tự hết sau 1-2 ngày.
Co thắt thanh - phế quản: Cần xử trí bằng thuốc giãn phế quản kịp thời.
Chảy máu: Thường xảy ra nếu dị vật có cạnh sắc gây tổn thương niêm mạc lâu ngày.
Nhiễm trùng: Sử dụng kháng sinh dự phòng nếu có dấu hiệu viêm nhiễm tại chỗ vị trí dị vật cư trú.
4. Khuyến cáo từ chuyên gia
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ dị vật đường thở như: Hội chứng xâm nhập (ho sặc sụa, tím tái đột ngột), ho kéo dài không rõ nguyên nhân, khò khè một bên phổi... người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp để được nội soi chẩn đoán sớm.