Trong lộ trình chuyển đổi số y tế, việc các bệnh viện có thể "đọc hiểu" kết quả xét nghiệm của nhau là một thách thức lớn. Việc áp dụng chuẩn LOINC (Logical Observation Identifiers Names and Codes) chính là giải pháp cốt lõi để thống nhất dữ liệu, giúp bệnh nhân không phải thực hiện lại các xét nghiệm trùng lặp và hỗ trợ bác sĩ có cái nhìn tổng thể về bệnh sử.
1. Chuẩn LOINC là gì?
LOINC là hệ thống mã hóa quốc tế dùng để định danh các quan sát xét nghiệm và lâm sàng. Khác với mã nội bộ của từng bệnh viện, một mã LOINC (ví dụ: 72607-5) sẽ đại diện duy nhất cho một loại xét nghiệm cụ thể, bao gồm đầy đủ các thành phần:
Hợp chất/Chỉ số đo: (Ví dụ: Glucose, Albumin).
Tính chất: (Độ tập trung, khối lượng...).
Thời gian: (Thời điểm lấy mẫu).
Mẫu bệnh phẩm: (Máu, nước tiểu, dịch kẽ...).
Thang đo: (Định lượng, định tính).
Phương pháp: (Nếu có).
2. Vai trò của phòng Công nghệ thông tin trong ánh xạ (Mapping) dữ liệu
Để hệ thống HIS/LIS (Hệ thống thông tin xét nghiệm) có thể liên thông, bộ phận IT cần thực hiện quy trình ánh xạ mã nội bộ sang mã LOINC:
Rà soát danh mục xét nghiệm: Phối hợp với khoa Xét nghiệm để phân loại và định nghĩa chính xác từng chỉ số đang thực hiện tại đơn vị.
Ánh xạ mã (Mapping process): Thực hiện kết nối mã nội bộ của bệnh viện với mã LOINC tương ứng trong cơ sở dữ liệu. Ví dụ: Mã nội bộ
XN001(xét nghiệm SARS-CoV-2) sẽ được ánh xạ sang mã quốc tếLOINC 72607-5.Chuẩn hóa tệp tin đầu ra: Cấu hình hệ thống để khi kết quả xét nghiệm được đẩy lên Trục liên thông dữ liệu y tế quốc gia, mã LOINC phải được đính kèm để các bệnh viện khác có thể tiếp nhận và hiển thị chính xác.
3. Lợi ích đột phá khi triển khai chuẩn hóa LOINC
Đối với bệnh viện: Giảm thiểu sai sót trong việc diễn giải kết quả từ nơi khác chuyển đến. Đồng thời, đây là điều kiện bắt buộc để đạt các mức độ cao hơn trong tiêu chuẩn Bệnh viện thông minh của Bộ Y tế.
Đối với bác sĩ: Có thể theo dõi biểu đồ diễn tiến bệnh của bệnh nhân thông qua dữ liệu tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau một cách nhất quán.
Đối với người bệnh: Tiết kiệm chi phí và thời gian do không phải làm lại các xét nghiệm còn giá trị, tăng sự hài lòng khi trải nghiệm dịch vụ y tế liên thông.
4. Thách thức kỹ thuật và hướng giải quyết
Việc ánh xạ LOINC là một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ và chuyên môn cao:
Thách thức: Số lượng mã LOINC rất lớn (hàng chục nghìn mã) và thường xuyên cập nhật phiên bản mới.
Giải pháp: Phòng CNTT nên sử dụng các công cụ hỗ trợ ánh xạ tự động dựa trên từ khóa (RELMA) và xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu định kỳ để đảm bảo tính chính xác của các mã đã ánh xạ.